નવી દિલ્હી: ભારતમાં ઉનાળાની સીઝન શરૂ થતાં જ ગરમીએ પોતાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે અને દેશના અનેક ભાગો તીવ્ર હીટવેવની ઝપેટમાં આવી ગયા છે. આ વર્ષે હવામાનમાં એક મોટો અને ચિંતાજનક બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં માત્ર દિવસ દરમિયાન જ નહીં પરંતુ રાત્રિના તાપમાનમાં પણ અસાધારણ વધારો નોંધાયો છે. દિવસભરની કાળઝાળ ગરમી બાદ રાત્રે પણ પારો નીચો ન જતાં લોકોને ચોવીસ કલાક અસહ્ય પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, તાપમાનમાં વધારાની સાથે વાતાવરણમાં ભેજનું પ્રમાણ (હ્યુમિડિટી) પણ ખૂબ જ ઊંચું નોંધાયું છે. આ ઉચ્ચ ભેજના કારણે પરસેવો સુકાતો નથી અને અકળામણમાં ભારે વધારો થાય છે, જેના લીધે આ ગરમીથી બચવું સામાન્ય નાગરિકો માટે લગભગ અશક્ય બની ગયું છે. દિલ્હી જેવા મહાનગરોમાં કોંક્રિટના જંગલો અને વાહનોના ધુમાડાને કારણે ગરમ હવા વાતાવરણમાં જ અટવાઈ રહે છે, જે રાત્રિના ગરમીના સ્તરને વધુ ગંભીર બનાવે છે.

આ બદલાતી મોસમી પરિસ્થિતિઓની સીધી અને ઘાતક અસર સામાન્ય જનજીવન અને જાહેર આરોગ્ય પર પડી રહી છે. હોસ્પિટલોમાં હીટ સ્ટ્રોક, ડીહાઇડ્રેશન, ઉલ્ટી-દસ્ત અને ચક્કર આવવા જેવા લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને ખુલ્લા આકાશ નીચે મજૂરી કરતા શ્રમિકો, વૃદ્ધો અને નાના બાળકો માટે આ પ્રકારનું વાતાવરણ અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ રહ્યું છે, જેથી તબીબોએ બપોરના સમયે બિનજરૂરી બહાર ન નીકળવાની સલાહ આપી છે.

વૈજ્ઞાનિકો આ પરિસ્થિતિને વૈશ્વિક આબોહવા પરિવર્તન (ક્લાઈમેટ ચેન્જ) અને ગ્લોબલ વોર્મિંગની સીધી અસર ગણાવી રહ્યા છે. જો આગામી દિવસોમાં ગ્રીન હાઉસ વાયુઓના ઉત્સર્જનને નિયંત્રિત કરવામાં નહીં આવે, તો ભારતમાં ઉનાળાના દિવસો વધુ લાંબા અને રાત્રિઓ વધુ ગરમ બનશે તેવી ભીતિ સેવાઈ રહી છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા ઠેર-ઠેર પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા અને હીટ એક્શન પ્લાન લાગુ કરવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ પ્રકૃતિના આ પ્રકોપ સામે આ સુવિધાઓ પણ ટૂંકી પડી રહી છે.