મનીલા, તા.૨૩: ફિલિપાઇન્સની રાજધાની મનીલામાં આયોજિત પ્રાદેશિક શિખર સંમેલન દરમિયાન ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકર અને ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ થી બંને દેશો વચ્ચે શરૂ થયેલી સંબંધો સુધારવાની પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે યોજાયેલી આ મુલાકાતમાં ચીને ભારત સાથે ભાગીદારી વધારવાની તીવ્ર ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે, જ્યારે ભારતે ચીનને તેની જૂની નીતિઓ અને સરહદી વિવાદ અંગે અરીસો બતાવ્યો છે.
ચીનનો દાવો: "સકારાત્મક ગતિને મજબૂત કરવાની જરૂર"
ચીનના સરકારી મીડિયા 'સિન્હુઆ' અનુસાર, વિદેશ મંત્રી વાંગ યીએ બેઠકમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, વિશ્વના બે મોટા દેશો તરીકે ભારત અને ચીને વૈશ્વિક કલ્યાણ અને જવાબદારીની ભાવના દર્શાવવી જોઈએ. તેમણે ઉમેર્યું કે:
•    ચીન અને ભારતે દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં સકારાત્મક ગતિ જાળવી રાખવી જોઈએ.
•    આંતરરાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક મોરચે સંકલન વધારીને બહુધ્રુવીય વિશ્વ વ્યવસ્થા (Multipolar World) ના નિર્માણમાં યોગદાન આપવું જોઈએ.
•    વેપાર, મીડિયા, સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાન અને ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાતો મારફતે બંને દેશોના લોકો વચ્ચે "સાચી પરસ્પર સમજણ" કેળવવી જોઈએ.
ડૉ. જયશંકરનો કડક સંદેશ: સરહદી શાંતિ અને વેપારમાં વાજબી તકો અનિવાર્ય
ચીનના વાજબી વાતોના દાવાઓ સામે ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે સ્પષ્ટ અને કડક શબ્દોમાં ભારતનો પક્ષ રજૂ કર્યો હતો. બેઠક બાદ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર માહિતી આપતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે:
૧. સરહદી શાંતિ એ પૂર્વશરત: સરહદી વિસ્તારોમાં પૂરતી શાંતિ અને સુલેહ-શાંતિ જાળવવી એ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાની પ્રાથમિક અને સ્પષ્ટ પૂર્વશરત છે.
૨. વેપાર અસંતુલન અને માર્કેટ એક્સેસ: ચીન સાથે સતત વધતા વેપાર ઘાટા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતાં તેમણે માંગ કરી કે ભારતીય કંપનીઓને ચીનના બજારમાં વાજબી ઍક્સેસ (Fair Market Access) મળવી જોઈએ.
૩. સપ્લાય ચેઈન અને સહયોગ: વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનની સ્થિરતા અને પરસ્પર પ્રાથમિકતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને જ ભવિષ્યની બેઠકો અને પ્લેટફોર્મ નક્કી થવા જોઈએ.
સંબંધોમાં સુધારાનો નવો તબક્કો?
ઉલ્લેખનીય છે કે, ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ માં બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે થયેલી સંમતિ બાદ ભારત અને ચીન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર નવા શિખરો સ્પર્શી રહ્યો છે. જોકે, ભારતે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે જ્યાં સુધી ચીન સરહદ પર સંપૂર્ણ સ્થિરતા અને ભારતીય હિતોનું સન્માન નહીં કરે, ત્યાં સુધી સંબંધોને પૂર્ણપણે સામાન્ય ગણી શકાય નહીં.