અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સમજુતી
પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ સમાપ્તઃ દુશ્મની મિટાવવા અમેરિકા-ઈરાને કર્યા સમજુતી પર હસ્તાક્ષર : હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ૬૦ દિવસ માટે ફ્રીઃ અમેરિકા ૩૦ દિવસમાં પોતાનું સૈન્ય હટાવશેઃ ઈરાનને મળશે ૩૦૦ અબજ ડોલર (ર૮ લાખ કરોડ)
વોશિગ્ટન,તા.૧૮: પﾍમિ એશિયામાં ૧૧૧ દિવસથી ચાલી રહેલા તણાવનો અંત આવવાના નક્કર સંકેતો મળી રહ્યા છે. G7 સમિટ માટે ફ્રાન્સની મુલાકાતે આવેલા યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના ફ્રેન્ચ સમકક્ષ મેક્રોનની હાજરીમાં વર્સેલ્સમાં યુદ્ધનો અંત લાવવાના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને ઈરાન વતી હસ્તાક્ષર કર્યા. જોકે, પેઝેશ્કિયાન તેહરાનમાં હાજર રહ્યા અને પ્રક્રિયા ડિજિટલી પૂર્ણ થઈ. હસ્તાક્ષર કરાયેલા સમજૂતી કરાર (MoU) માં ૧૪ મુદ્દા શામેલ છે.
અમેરિકા અને ઈરાને યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે રચાયેલ સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના ઈરાની સમકક્ષ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને બુધવારે મોડી રાત્રે ડિજિટલી હસ્તાક્ષર કર્યા. આ સાથે, કરાર અમલમાં આવ્યો છે. આ કરાર હેઠળ, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલશે, અને યુએસ તેહરાનને આપેલા વચનને પૂર્ણ કરશે. દરમિયાન, યુએસએ સમજૂતી કરારનો સત્તાવાર ટેક્સ્ટ જાહેર કર્યો છે.
ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ હ્ પર આ પગલાનું સ્વાગત કર્યું અને તેને કાયમી શાંતિ તરફ એક મોટું અને જરૂરી પગલું ગણાવ્યું. કરાર હેઠળ, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વેપારી જહાજો માટે ફી વિના ફરીથી ખોલવા સંમત થયું છે, જેનાથી વિશ્વભરમાં તેલ અને ઊર્જાના ભાવ ઘટવાની અને વૈશ્વિક બજારને રાહત મળવાની અપેક્ષા છે.
આ પહેલી વાર છે જ્યારે અમેરિકાએ આ ૧૪-મુદ્દાના કરારનો સંપૂર્ણ ટેક્સ્ટ જાહેર કર્યો છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ બુધવારે (યુએસ સમય મુજબ) દસ્તાવેજ વાંચ્યો. તેમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા, ઈરાન પરના આર્થિક પ્રતિબંધો હળવા કરવા અને ભવિષ્યની વાટાઘાટો દરમિયાન ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવાની અપેક્ષા સંબંધિત જોગવાઈઓનો ઉલ્લેખ છે. નોંધનીય છે કે, એમઓયુમાં ફક્ત ૬૦ દિવસ માટે હોર્મુઝને મુક્ત કરવાનો ઉલ્લેખ છે, જે પાંચમા ફકરામાં છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકા અને ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઑફ ઇરાન વચ્ચે ઇસ્લામાબાદ મેમોરેન્ડમ ઓફ સ્ટેન્ડિંગ શીર્ષક ધરાવતો આ દસ્તાવેજ, જોકે, અનુત્તરિત રહ્યો છે અને ઘણા મુદ્દાઓને વણઉકેલ્યા છોડી દે છે. અહીં કરારના ટેક્સ્ટનો સંક્ષિપ્ત ઝાંખી છે.
૧. પહેલા ફકરામાં જણાવાયું છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઇરાન અને તેમના સાથીઓ લેબનોન સહિત તમામ મોરચે તાત્કાલિક અને કાયમી ધોરણે લશ્કરી કાર્યવાહી બંધ કરશે. તેઓ એ પણ સંમત છે કે હવેથી, તેઓ એકબીજા સામે કોઈ યુદ્ધ અથવા લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરશે નહીં, ન તો તેઓ એકબીજા સામે બળનો ઉપયોગ કરશે અથવા ધમકી આપશે. લેબનોનની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને સાર્વભૌમત્વનું સન્માન કરવામાં આવશે.
૨. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઑફ ઇરાન એકબીજાની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનો આદર કરવા અને એકબીજાની આંતરિક બાબતોમાં દખલ નહીં કરવાની પ્રતિજ્ઞા લે છે.
૩. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇરાન મહત્તમ ૬૦ દિવસની અંદર વાટાઘાટો દ્વારા અંતિમ કરાર પર પહોંચવાનું વચન આપે છે. આ સમયમર્યાદા પરસ્પર સંમતિથી લંબાવી શકાય છે.
૪. આ એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા પછી, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ તેની નૌકાદળ નાકાબંધી અને ઇરાન સામેના કોઈપણ અવરોધો અથવા અવરોધોને દૂર કરવાનું શરૂ કરશે અને ૩૦ દિવસની અંદર નૌકાદળ નાકાબંધીને સંપૂર્ણપણે દૂર કરશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, શિપિગ ઇરાન દ્વારા પુનઃસ્થાપિત યુદ્ધ પહેલાના ટ્રાફિકના પ્રમાણસર હશે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ૩૦ દિવસની અંદર ઇરાનની આસપાસથી તેના દળોને પાછા ખેંચી લેશે
અમેરિકા-ઈરાન ૧૪-મુદ્દાનો કરાર શું છે?
- લશ્કરી કાર્યવાહી અને તમામ દુશ્મનાવટનો તાત્કાલિક અને કાયમી અંત
- લેબનોન સહિત પ્રદેશમાં સંઘર્ષનો અંત
- ૬૦ દિવસની અંદર અંતિમ કરાર માટે વાટાઘાટો પૂર્ણ કરવી
- બંને પક્ષોની સંમતિથી વાટાઘાટો માટે લંબાવવાની મંજૂરી આપો
- હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ તાત્કાલિક ખોલવું
- ઈરાન દ્વારા વાણિજ્યિક જહાજોને સલામત માર્ગ આપવો
- પ્રારંભિક ૬૦ દિવસ માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી જહાજોનો મફત માર્ગ
- યુએસએ નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવવાનું શરૂ કરવું
- પ્રતિબંધો તબક્કાવાર હટાવવાનું શરૂ
- ધીમે ધીમે સ્થિર ઈરાની જપ્ત સંપત્તિ મુક્ત કરવી
- ઈરાની તેલ નિકાસ માટે યુએસ ટ્રેઝરી માફી આપવી
- ઈરાન માટે યુએસ-સમર્થિત ઼૩૦૦ બિલિયનનો આર્થિક અને પુનર્નિર્માણ કાર્યક્રમ
- ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો ન વિકસાવવાના તેના વચનને દહોરાવશે
- IAEA દેખરેખ હેઠળ ઈરાનના યુરેનિયમ ભંડાર પર ભવિષ્યની વાટાઘાટો
(11:08 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
