નવી દિલ્હી : ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે પ્રસ્તાવિત વ્યાપક વેપાર કરાર (BTA) ને આખરી ઓપ આપવાના પ્રયાસો અત્યંત વેગવંતા બન્યા છે, જેના પગલે આગામી થોડા જ સપ્તાહોમાં બંને દેશો વચ્ચે એક સીમાચિહ્નરૂપ કરાર પર સહી થાય તેવી પ્રબળ સંભાવના છે. તાજેતરમાં જ દિલ્હી ખાતે મળેલી બેઠકોમાં કસ્ટમ અને વેપાર સુવિધાના મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચાઓ કરવામાં આવી છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં આ કરારના પ્રથમ તબક્કાના માળખાને આખરી રૂપ આપવામાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ યુએસમાં ટેરિફ નિયમોના ફેરફારોને કારણે વાટાઘાટો થોડા સમય માટે મુલતવી રહી હતી, પરંતુ હવે કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને યુએસ અધિકારીઓના નિવેદનો દર્શાવે છે કે મોટાભાગના અડચણરૂપ મુદ્દાઓ ઉકેલી લેવામાં આવ્યા છે.

અમેરિકી સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ પણ તાજેતરની મુલાકાતમાં પુષ્ટિ કરી છે કે ભારત-યુએસ વેપાર કરાર હવે આખરી ચરણમાં છે અને માત્ર કેટલાક તકનીકી મુદ્દાઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું બાકી રહ્યું છે. આર્થિક મોરચે ભારતની નિકાસ અને આયાતમાં શાનદાર વધારો નોંધાયો છે, જ્યાં એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન અમેરિકામાં ભારતની નિકાસ ૧૧.૧% વધીને ૫૦.૮૧ બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે અમેરિકાથી થતી આયાત ૨૬% વધીને ૩૨.૩૩ બિલિયન ડોલર થઈ છે. આ ઉપરાંત, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં ક્રૂડ ઓઇલ અને એલએનજી સહિતની કુલ ઊર્જા ખરીદી વધીને ૧૨.૫ બિલિયન ડોલર થઈ જતાં બંને દેશો વચ્ચેના વ્યાપારી સંબંધો વધુ ગાઢ બન્યા છે.

જોકે, હજુ પણ કેટલાક ટેરિફ સંબંધિત મુદ્દાઓ અને યુએસ દ્વારા ભારતીય માલસામાન પર લાદવામાં આવતી વધારાની જકાતના પ્રશ્નો યથાવત છે, જોકે ભારતની અંદાજે ૪૫% નિકાસ આ જકાતોમાંથી મુક્ત રાખવામાં આવી છે. બંને દેશોના વાણિજ્ય નિષ્ણાતો એવા સંતુલિત કરાર પર પહોંચવા માટે કામ કરી રહ્યા છે જે પરસ્પર હિતોનું રક્ષણ કરે અને સ્થાનિક ઉદ્યોગોના હિતોને પણ નુકસાન ન પહોંચાડે. અગાઉ પણ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવવા માટે બંને રાષ્ટ્રો દ્વારા અનેક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીઓ કરવામાં આવી ચૂકી છે.

આગામી દિવસોમાં આ વેપાર કરારને સત્તાવાર રીતે આખરી સ્વરૂપ આપવા માટે ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળો વચ્ચે વધુ એક તબક્કાવાર બેઠક યોજાવાની શક્યતા છે. જો આ ડીલ સફળતાપૂર્વક પાર પડશે તો ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટેકનોલોજી, ઉત્પાદન અને ઊર્જા ક્ષેત્રે આર્થિક સહયોગની નવી ક્ષિતિજો ખુલી જશે, જે વૈશ્વિક બજારમાં બંને અર્થવ્યવસ્થાઓને વધુ મજબૂત અને સ્પર્ધાત્મક બનાવવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે.