બેંગલુરુ : ભારતની સૈન્ય શક્તિ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા (સ્વ-નિર્ભરતા) ના અભિયાનમાં આજે એક સુવર્ણ પ્રકરણ ઉમેરાયું છે. સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) એ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી નિર્મિત 'નેત્રા' એરબોર્ન અર્લી વોર્નિંગ એન્ડ કંટ્રોલ (AEW&C) સિસ્ટમ માટે 'અંતિમ ઓપરેશનલ ક્લિયરન્સ' (Final Operational Clearance - FOC) મેળવીને એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. બેંગલુરુમાં યોજાયેલા એક ભવ્ય અને ગૌરવપૂર્ણ સમારોહ દરમિયાન આ મહત્વપૂર્ણ FOC પ્રમાણપત્ર સત્તાવાર રીતે ભારતીય વાયુસેના (IAF) ને સોંપવામાં આવ્યું હતું. આ સિદ્ધિ સાથે જ ભારતીય આકાશમાં દેશની હવાઈ દેખરેખ અને નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધ ક્ષમતાઓમાં એક બહુ મોટો અને શક્તિશાળી અપગ્રેડ પાકો થઈ ગયો છે.

બાલાકોટ એરસ્ટ્રાઈકનો અસલી હીરો છે ‘નેત્રા’

આ પ્રસંગે મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહેલા ભારતીય વાયુસેનાના ડેપ્યુટી ચીફ એર માર્શલ અવધેશ કુમાર ભારતીએ આ સ્વદેશી સિસ્ટમના મુક્તમને વખાણ કર્યા હતા. તેમણે દેશના અત્યંત ગુપ્ત અને સંવેદનશીલ સૈન્ય ઓપરેશન્સનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું કે, પાકિસ્તાન પર કરવામાં આવેલી ઐતિહાસિક 'બાલાકોટ એરસ્ટ્રાઈક' અને 'ઓપરેશન સિંદૂર' જેવા અત્યંત જટિલ મિશનો દરમિયાન નેત્રા સિસ્ટમે પોતાની ઓપરેશનલ વિશ્વસનીયતા અને તાકાત લોહીના અક્ષરે સાબિત કરી બતાવી છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, નેત્રા જેવી અદભુત સ્વદેશી ટેકનોલોજીના કારણે આપણી સેનાને યુદ્ધના બદલાતા જતા દૃશ્યો અને સમય પ્રમાણે સિસ્ટમમાં તાત્કાલિક ફેરફાર કરવાની અદભુત સુગમતા મળે છે.

ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને એન્જિનિયરોનો વિજય

નેત્રા સિસ્ટમનું ભારતીય સેનામાં સફળતાપૂર્વક સામેલ થવું એ દેશના એન્જિનિયરિંગ કૌશલ્યનો મોટો વિજય માનવામાં આવી રહ્યો છે. એરોનોટિક્સ ક્લસ્ટરના ડિરેક્ટર જનરલ ડૉ. કે. રાજલક્ષ્મી મેનન અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્લસ્ટરના ડિરેક્ટર જનરલ ડૉ. બી.કે. દાસ સહિત DRDO ના વરિષ્ઠ સત્તાધીશોએ આ ભગીરથ કાર્યની સફળતાનો શ્રેય DRDO ની પ્રયોગશાળાઓ, વાયુસેના, પ્રમાણપત્ર એજન્સીઓ અને ખાનગી ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગો વચ્ચેના અદભુત અને ગાઢ તાલમેલને આપ્યો છે.

આ ઐતિહાસિક ક્ષણના સાક્ષી બનવા માટે પૂર્વ વાયુસેના વડા એર ચીફ માર્શલ આર.કે.એસ. ભદૌરિયા (નિવૃત્ત) અને પૂર્વ DRDO ચેરમેન ડૉ. એસ. ક્રિસ્ટોફર સહિત દેશના અનેક પ્રતિષ્ઠિત લશ્કરી અધિકારીઓ અને ટોચના વૈજ્ઞાનિકો ખાસ હાજર રહ્યા હતા. તમામ મહાનુભાવોએ એકસૂરે સ્વીકાર્યું હતું કે, માત્ર એક કલ્પના (ખ્યાલ) માંથી શરૂ થયેલી નેત્રા AEW&C ની આ સફર આજે વાસ્તવિકતા બનીને 'વિકસિત ભારત' તરફની ભારતની મજબૂત સફરનો સૌથી મોટો પુરાવો બની ગઈ છે. આ સિસ્ટમ આકાશમાં ઉડતું એવું રડાર છે જે સેંકડો કિલોમીટર દૂરથી જ દુશ્મનના મિસાઈલ કે વિમાનને ઓળખીને સેનાને એલર્ટ કરી દે છે.