નવી દિલ્હી: પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધની સ્થિતિ હળવી થતાં જ ભારત સરકારે દેશના ઉર્જા ક્ષેત્રને લઈને એક બહુ મોટો અને આશાસ્પદ સંકેત આપ્યો છે. એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ ગુરુવારે સત્તાવાર માહિતી આપતા જણાવ્યું છે કે, વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સ્થિર થયા પછી ભારત સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવેલા કટોકટીના ઇંધણ-પુરવઠા (Emergency Fuel Supply) ના આકરા પગલાં ટૂંક સમયમાં જ પાછા ખેંચવામાં આવી શકે છે. આ નિર્ણયથી દેશના ઇંધણ બજાર અને સામાન્ય ગ્રાહકોને ખૂબ મોટો ફાયદો થવાની આશા છે.
સ્થાનિક સ્તરે સુરક્ષા માટે લેવાયા હતા સાવચેતીના આકરા પગલાં
તમને જણાવી દઈએ કે, પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠા શૃંખલા (Supply Chain) ખોરવાઈ જવાની ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી થઈ હતી. આ સંકટ સમયે ઘરેલુ ઉર્જા ઉપલબ્ધતાને સુરક્ષિત રાખવા માટે ભારત સરકારે સાવચેતીના ભાગરૂપે કેટલાક કડક નિયમો લાગુ કર્યા હતા. આ પગલાંઓમાં ખાસ કરીને એલપીજી (LPG) પુરવઠા પર કડક દેખરેખ રાખવી, સ્થાનિક કુદરતી ગેસ (Natural Gas) ની ફાળવણીની પ્રાથમિકતાઓમાં ફેરફાર કરવો અને બજારમાં ઇંધણનો ગેરકાયદેસર સંગ્રહ (Black Marketing) અટકાવવા માટે કડક નિયંત્રણો લાદવાનો સમાવેશ થતો હતો. હવે આ તમામ નિયમોની સમીક્ષા કરીને તેને હળવા કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરાશે.
યુએસ-ઈરાન શાંતિ કરારથી ભારતને સૌથી મોટી રાહત
વૈશ્વિક સ્તરે આવેલી આ રાહત પાછળ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલો ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર જવાબદાર છે. બંને દેશોના રાષ્ટ્રપતિઓએ પોતાના ૧૧૧ દિવસ લાંબા ચાલેલા ભયાનક યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે વચગાળાના કરાર પર હસ્તાક્ષર કરી તેનો સત્તાવાર ટેક્સ્ટ જાહેર કર્યો છે. આ કરારથી વિશ્વનો સૌથી વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' (Strait of Hormuz) ફરીથી સામાન્ય શિપિંગ ટ્રાફિક માટે ખુલી જશે. વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રૂડ ઓઇલ આયાતકારોમાંના એક એવા ભારત માટે આ સમાચાર સંજીવની સમાન સાબિત થયા છે, કારણ કે ભારતનો મોટો ઓઇલ સપ્લાય આ જ માર્ગ પર નિર્ભર છે.
"અમે અત્યારે પશ્ચિમ એશિયાની બદલાતી અને વિકસતી પરિસ્થિતિની સતત સમીક્ષા કરી રહ્યા છીએ. વૈશ્વિક સ્તરે પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સામાન્ય થઈ ગઈ છે તેવો પાકો વિશ્વાસ મળ્યા પછી, કટોકટી દરમિયાન લેવાયેલા તમામ નિયંત્રણો ધીમે-ધીમે હળવા કરવામાં આવશે."
— ભારત સરકારના વરિષ્ઠ ઉર્જા સચિવ
સરકારી કંપનીઓને થતા દૈનિક રૂ. ૫૫૦ કરોડના નુકસાન પર બ્રેક વાગશે
એક તરફ વૈશ્વિક બજારમાં કિંમતો વધી રહી હતી, પરંતુ સામાન્ય નાગરિકો પર બોજ ન પડે તે માટે સરકારી માલિકીની ઓઇલ કંપનીઓએ રિટેલ દરોમાં વધારો કર્યો ન હતો. આ કારણે આ સરકારી તેલ કંપનીઓને દરરોજ અંદાજે રૂ. ૫૫૦ કરોડનું તોતિંગ નુકસાન સહન કરવું પડી રહ્યું હતું. હવે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલવાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસના ભાવો સ્થિર અને સસ્તા થશે, જેનાથી ભારતીય ઓઇલ કંપનીઓનું કરોડોનું નુકસાન અટકશે અને આગામી દિવસોમાં દેશમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને રાંધણ ગેસના ભાવો પણ સામાન્ય સ્તરે જળવાઈ રહેશે.