નવી દિલ્‍હી,તા.૧૩: આ વર્ષે ધનતેરસ અને દિવાળીમાં સ્‍થાનિક બુલિયન બજારમાં જોરદાર ખરીદી જોવા મળી. ભારતીય ગ્રાહકોએ ગયા વર્ષ કરતાં ૩૦ ટકા વધુ સોનું અને ૧૦ ટકા વધુ ચાંદી ખરીદી. સોનાના ભાવ રૂ.૧.૮ લાખ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામના રેકોર્ડ ઊંચાઈથી ઘટીને રૂ.૧.૪૨ લાખ થયા, અને નવેમ્‍બરની શરૂઆતમાં પગાર અને બોનસ મળવાથી ખરીદીમાં વધારો થયો. ડોલર મજબૂત થવાને કારણે અને ફેડરલ રિઝર્વ તરફથી કડક નાણાકીય નીતિની આશંકાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ થોડા નરમ રહ્યા હોવા છતાં, બજાર નિષ્‍ણાતો આગાહી કરે છે કે ભાવ ટૂંક સમયમાં ફરી વધશે. પ્‍ઘ્‍હ્‍ પર સોનું રૂ.૧.૫૧ લાખ સુધી પહોંચી શકે છે, જ્‍યારે ચાંદી રૂ.૨ લાખ પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચવાની ધારણા છે.

સોનાના ભાવ રેકોર્ડ સ્‍તરથી ઘટી ગયા છે, જેના કારણે ભારતીય ગ્રાહકો ફરીથી બુલિયન બજાર તરફ આકર્ષાયા છે. ઇન્‍ડિયા બુલિયન એન્‍ડ જ્‍વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) ના ડેટા અનુસાર, ધનતેરસ અને દિવાળી દરમિયાન સોનાની માંગ ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની તુલનામાં વોલ્‍યુમમાં ૩૦% વધી છે, જ્‍યારે ચાંદીમાં ૧૦% વધારો જોવા મળ્‍યો છે. આ તહેવારોની મોસમમાં ભારતીયોએ આશરે રૂ.૭૨,૦૦૦ કરોડનું ૫૨ ટન સોનું અને રૂ.૫,૪૦૦ કરોડની ૩૦૦ ટન ચાંદીની ખરીદી કરી હતી. સોનાના ભાવ રૂ.૧.૮ લાખ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામની ટોચથી ઘટીને રૂ.૧.૪૨ લાખ થયા હતા, અને નવેમ્‍બરના પહેલા અઠવાડિયામાં પગાર અને બોનસ ચૂકવણી જારી થવાથી બજારમાં રોકડ પ્રવાહમાં વધારો થયો હતો. આનાથી લગ્નની મોસમ માટે અગાઉથી ખરીદીમાં પણ વધારો થયો હતો.

અગાઉ, ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં સપ્‍ટેમ્‍બર સુધી સોનાના વેચાણમાં લગભગ ૫૦%નો ઘટાડો થયો હતો. આનું કારણ ઊંચી કિમતો, વધેલી આયાત જકાત અને વડા પ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદીની અપીલ હતી. જોકે, ભાવમાં સુધારો થતાં, માંગ ઝડપથી વધી. લાંબા ગાળે સોનાએ રોકાણકારોને ઉત્તમ વળતર પણ આપ્‍યું છે. ૨૦૨૩ માં, તેની કિમત રૂ.૬૦,૦૦૦ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ હતી, જે ૨૦૨૪ માં વધીને રૂ.૮૦,૦૦૦ થઈ ગઈ અને ૨૦૨૫ માં રૂ.૧.૨૦ લાખ સુધી પહોંચી ગઈ. બેંગલુરુ સ્‍થિત સી કૃષ્‍ણૈયા ચેટ્ટી જ્‍વેલર્સના વિશ્‍લેષણ મુજબ, ગયા વર્ષે ભાવ ૧૦% વધુ હોવા છતાં, આ સિઝનમાં સોનાનું વેચાણ એક દાયકામાં ત્રીજા ક્રમનું સૌથી વધુ હતું. કુદરતી હીરાના વેચાણમાં પણ ધનતેરસ પર ૨૫૦%નો ઉછાળો જોવા મળ્‍યો.

બીજી તરફ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ સતત ત્રીજા સત્રમાં દબાણ હેઠળ રહ્યા. ગુરુવારે, સ્‍પોટ ગોલ્‍ડ ૧% ઘટીને ઼૩,૯૪૮.૮૨ પ્રતિ ઔંસ થયું, જે ૪ નવેમ્‍બર પછીનું સૌથી નીચું સ્‍તર છે. તેવી જ રીતે, સ્‍પોટ સિલ્‍વર પણ ૧% ઘટીને ઼૫૧.૧૬ પ્રતિ ઔંસ પર આવી ગયું. HDFC સિક્‍યોરિટીઝ અને સેક્‍સો બેંકના વિશ્‍લેષકોના મતે, ડોલરમાં મજબૂતી, યુએસમાં સતત ફુગાવો અને ફેડરલ રિઝર્વ અધિકારીઓની આક્રમક ટિપ્‍પણીઓને કારણે બુલિયન માર્કેટમાં વેચાણનું પ્રભુત્‍વ રહ્યું. CME ફેડવોચ ટૂલ અનુસાર, બજાર ડિસેમ્‍બરમાં ૦.૨૫% વ્‍યાજ દરમાં વધારાની ૯૧% શક્‍યતા જુએ છે. આનાથી વ્‍યાજ વગરના સોનાના આકર્ષણ પર ટૂંકા ગાળાનું દબાણ આવ્‍યું છે.