નવી દિલ્હી : ભારત સરકારના પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત ભારત મોસમ વિજ્ઞાન વિભાગ (IMD) ના રાષ્ટ્રીય હવામાન પૂર્વાનુમાન કેન્દ્ર દ્વારા ૨ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ સવારે ૦૮:૨૮ વાગ્યે જારી કરવામાં આવેલા અધિકૃત ઓલ ઇન્ડિયા વેધર સમરી અને ફોરકાસ્ટ બુલેટિન અનુસાર, દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં ઓગસ્ટના પ્રથમ સપ્તાહ (૨ ઓગસ્ટથી ૮ ઓગસ્ટ) દરમિયાન વ્યાપક પ્રમાણમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

 

હવામાન સિસ્ટમ અને મુખ્ય અવલોકનો:

હવામાન વિભાગના વિશ્લેષણ મુજબ, દક્ષિણ-પશ્ચિમ રાજસ્થાન અને આસપાસના વિસ્તારોમાં સર્જાયેલું લો પ્રેશર એરિયા ભલે ઓછું સક્રિય થયું હોય, પરંતુ તેની સાથે સંકળાયેલું સાયક્લોનિક સિસ્ટમ સમુદ્ર સપાટીથી ૫.૮ કિલોમીટરની ઊંચાઈ સુધી હજુ પણ સક્રિય છે. ચોમાસાની ટ્રફ રેખા હાલમાં બીકાનેર, ગુના, ડાલ્ટોનગંજ, બાંકુરા થઈને પૂર્વમાં મણિપુર તરફ પસાર થઈ રહી છે. આ ઉપરાંત દક્ષિણ ગુજરાતથી લઈને કેરળ સુધીની ઓફ-શોર ટ્રફ રેખા પણ સતત સક્રિય બનેલી છે.

 

છેલ્લા ૨૪ કલાકના આંકડા મુજબ, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં રાજકોટ એપી ખાતે ૭ સેમી અને ભુજમાં ૪ સેમી વરસાદ નોંધાયો છે. જ્યારે ગુજરાત પ્રદેશમાં સુરેન્દ્રનગરમાં ૫ સેમી અને સુરતમાં ૪ સેમી વરસાદ નોંધાયો છે. દેશમાં સૌથી ઓછું લઘુત્તમ તાપમાન ખારગોન (મધ્યપ્રદેશ) ખાતે ૧૮.૨ ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને સૌથી વધુ મહત્તમ તાપમાન તોંડી (તમિલનાડુ) ખાતે ૪૦.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું.

 

પ્રદેશવાર વિસ્તૃત હવામાન અને આગાહી:

 

૧. પશ્ચિમ ભારત અને ગુજરાત:

સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ તથા ગુજરાત પ્રદેશમાં ૨ ઓગસ્ટના રોજ ભારે વરસાદની શક્યતા છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં ૨ અને ૩ ઓગસ્ટના રોજ મોટાભાગના સ્થળોએ વરસાદ પડી શકે છે, જ્યારે ૪ થી ૭ ઓગસ્ટ દરમિયાન છૂટાછવાયા સ્થળોએ વરસાદ રહેશે. ગુજરાત પ્રદેશમાં ૩ થી ૭ ઓગસ્ટ દરમિયાન હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત કોંકણ અને ગોવા તથા મધ્ય મહારાષ્ટ્રમાં ૨ અને ૩ ઓગસ્ટના રોજ ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.

 

૨. વાયવ્ય ભારત (Northwest India):

હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ-કાશ્મીર-લડાખ-ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્થાન-મુઝફ્ફરાબાદ અને ઉત્તરાખંડમાં ૨ થી ૭ ઓગસ્ટ દરમિયાન વ્યાપકપણે ભારે વરસાદની શક્યતા છે. પંજાબ, હરિયાણા, ચંદીગઢ, દિલ્હી અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાં ૩ થી ૭ ઓગસ્ટ દરમિયાન વ્યાપક વરસાદ થશે. પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશમાં ૨ થી ૭ ઓગસ્ટ દરમિયાન ભારે વરસાદની સંભાવના છે. ૨ ઓગસ્ટના રોજ પૂર્વ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ રાજસ્થાનમાં કેટલાક સ્થળોએ અતિભારે વરસાદની સાથે ૩૦-૪૦ કિમી/કલાકની ઝડપે પવન ફુંકાવાની શક્યતા છે.

 

૩. મધ્ય ભારત (Central India):

પૂર્વ મધ્ય પ્રદેશમાં ૪ થી ૭ ઓગસ્ટ, છત્તીસગઢમાં ૩ થી ૭ ઓગસ્ટ અને વિદર્ભમાં ૫ થી ૬ ઓગસ્ટ દરમિયાન વ્યાપક વરસાદ થશે. પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશ અને પૂર્વ મધ્ય પ્રદેશમાં ૨ થી ૫ ઓગસ્ટ દરમિયાન ૪૦-૫૦ કિમી/કલાકની ઝડપે તેજ પવન ફુંકાવા સાથે વીજળીના કડાકા થવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.

 

૪. પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારત (East & Northeast India):

અંદમાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ, સબ-હિમાલયન પશ્ચિમ બંગાળ, સિક્કિમ, ગંગેય પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ, ઓડિશા અને બિહારમાં ૨ થી ૭ ઓગસ્ટ દરમિયાન ભારે વરસાદની સંભાવના છે. આસામ, મેઘાલય, અરુણાચલ પ્રદેશ, નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં પણ ૨ થી ૭ ઓગસ્ટ વચ્ચે ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે.

 

૫. દક્ષિણ દ્વીપકલ્પ ભારત (South Peninsular India):

તટીય કર્ણાટક, કેરળ અને માહેમાં ૨ થી ૭ ઓગસ્ટ દરમિયાન વ્યાપક વરસાદ થશે. ૨ ઓગસ્ટના રોજ તટીય કર્ણાટક, કેરળ, માહે અને દક્ષિણ આંતરિક કર્ણાટકમાં અતિભારે વરસાદની શક્યતા છે. આંતરિક કર્ણાટકમાં ૨ ઓગસ્ટના રોજ ૫૦-૬૦ કિમી/કલાકની ઝડપે વાવાઝોડા સાથે વરસાદી ઝાપટાં પડવાની શક્યતા છે.

 

માછીમારો માટે ચેતવણી અને દરિયાઈ હવામાન:

અરબી સમુદ્રમાં સોમાલિયા, ઓમાન અને ગુજરાતના કિનારે ૨ અને ૩ ઓગસ્ટ દરમિયાન ૪૫-૫૫ કિમી/કલાકથી લઈને ૬૫ કિમી/કલાકની ઝડપે પવન ફુંકાવાની સંભાવના છે. કર્ણાટક, કેરળ, લક્ષદ્વીપ અને બંગાળની ખાડીમાં પણ દરિયો તોફાની રહેવાની શક્યતા હોવાથી માછીમારોને ૬ ઓગસ્ટ સુધી દરિયામાં ન ખેડવાની કડક સલાહ આપવામાં આવી છે.

 

સાવચેતી અને સૂચનાઓ:

ભારેથી અતિભારે વરસાદના કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા, રસ્તાઓ પર ટ્રાફિક જામ થવા, કાચા મકાનોને નુકસાન થવા અને પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન (Landslides) થવાની શક્યતા રહેલી છે. આથી લોકોને મુસાફરી કરતા પહેલા ટ્રાફિક એડવાઇઝરી ચકાસવા અને પાણી ભરાતા હોય તેવા વિસ્તારોથી દૂર રહેવા મોસમ વિજ્ઞાન વિભાગ દ્વારા અપીલ કરવામાં આવી છે.