નવી દિલ્હી : ભારત અને ભૂટાન વચ્ચેના મૈત્રીપૂર્ણ અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો હવે ન્યાયિક ક્ષેત્રમાં પણ વધુ મજબૂત બની રહ્યા છે. સોમવારે ભારતીય સુપ્રીમ કોર્ટના આંગણે એક વિશેષ દ્રશ્ય જોવા મળ્યું હતું, જ્યારે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્ય કાંતે ભૂટાનથી આવેલા બે યુવા કાનૂની નિષ્ણાતોનું સત્તાવાર રીતે સ્વાગત કર્યું હતું. આ યુવાન વ્યાવસાયિકો દ્વિપક્ષીય વિનિમય કાર્યક્રમ હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટમાં 'લો ક્લાર્ક' (કાયદા કારકુન) તરીકે સેવા આપવા માટે જોડાયા છે. આ પહેલ બંને દેશોની સર્વોચ્ચ અદાલતો વચ્ચે થયેલા સમજૂતી કરાર (MoU) નું સીધું પરિણામ છે.

ન્યાયિક આદાન-પ્રદાનની અનોખી પહેલ

ભરચક કોર્ટરૂમમાં આ નવા મહેમાનોનો પરિચય કરાવતા CJI સૂર્ય કાંતે જણાવ્યું હતું કે, "ભૂટાન સાથેની અમારી પ્રતિબદ્ધતા અને ન્યાયિક સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવા માટે અમે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આજે બે યુવા પ્રતિભાઓ અમારી સાથે જોડાયા છે, તેમનું સુપ્રીમ કોર્ટમાં કાયદા કારકુનો તરીકે અમે હૃદયપૂર્વક સ્વાગત કરીએ છીએ." આ વિનિમય કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશોના યુવા કાનૂની વ્યાવસાયિકોને એકબીજાની ન્યાય પ્રણાલી, કાર્યશૈલી અને કાયદાકીય માળખાને સમજવાની તક આપવાનો છે.

સમજૂતી કરારની મહત્વની વિગતો

આ આદાન-પ્રદાન પ્રક્રિયા અંગેની વિગતો આપતા જાન્યુઆરી ૨૦૨૬માં CJI એ જાહેરાત કરી હતી કે, આ વ્યવસ્થા હેઠળ નિયુક્ત થનારા ભૂટાનના કાયદા કારકુનો ત્રણ મહિનાના સમયગાળા સુધી ભારતીય સુપ્રીમ કોર્ટમાં કાર્યરત રહેશે. તેમને ભારતીય લો ક્લાર્ક્સની સમકક્ષ જ માનદ વેતન આપવામાં આવશે, એટલું જ નહીં, પરંતુ તેમની સમગ્ર મુસાફરીનો ખર્ચ પણ ભારતીય સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા જ ઉઠાવવામાં આવશે. આ રીતે, આ કાર્યક્રમ માત્ર સૈદ્ધાંતિક જ નહીં, પરંતુ વ્યવહારુ રીતે પણ બંને દેશોની ન્યાયિક સંસ્થાઓ વચ્ચે સેતુ બાંધવાનું કામ કરશે.

વૈશ્વિક ન્યાયિક મંચ પર ભારતની છાપ

ભૂટાન સાથેની આ ન્યાયિક ભાગીદારી દર્શાવે છે કે ભારત પોતાની કાનૂની કુશળતા અને અનુભવને પાડોશી દેશો સાથે વહેંચવા માટે કેટલી ગંભીરતાથી પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ વ્યવસ્થાથી માત્ર ભૂટાનના યુવા વકીલોને જ નહીં, પરંતુ ભારતીય ન્યાય પ્રણાલીને પણ વિવિધ દ્રષ્ટિકોણ સમજવામાં મદદ મળશે. ૧૩ જુલાઈના રોજ આ બંને કાનૂની કારકુનોના જોડાયા બાદ, આગામી ત્રણ મહિના સુધી તેઓ ભારતીય ન્યાયતંત્રની કામગીરીના સાક્ષી બનશે, જે દક્ષિણ એશિયામાં કાયદાકીય સહયોગની એક ઉત્તમ મિસાલ ગણાશે.