તેહરાન : અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ વચ્ચે ઈરાનમાંથી એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન સામે આવ્યું છે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને અમેરિકા પર બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા વચગાળાના શાંતિ કરારને તોડફોડ કરવાનો અને વાતચીતની પ્રક્રિયાને બગાડવાનો સીધો આરોપ લગાવ્યો છે. એક ટેલિવિઝન મુલાકાત દરમિયાન તેમણે જણાવ્યું હતું કે પૂર્વ નિર્ધારિત વાટાઘાટો યોગ્ય દિશામાં આગળ વધી રહી હતી, પરંતુ યુએસ વહીવટીતંત્રના વલણને કારણે આ પ્રક્રિયામાં વિક્ષેપ પડ્યો છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિએ કડક શબ્દોમાં નારાજગી વ્યક્ત કરવા છતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન જૂના મતભેદો અને તણાવને બાજુ પર મૂકીને કટોકટીનો અંત લાવવા માટે હજુ પણ તૈયાર છે. તેમણે બંને દેશો વચ્ચે અટકેલી વાતચીત ફરીથી શરૂ કરવા અને પરસ્પર સંમતિથી કોઈ નક્કર કરાર સુધી પહોંચવા માટે નવેસરથી પ્રયાસો કરવા પર ભાર મૂક્યો છે. આ અગાઉ ૧ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ પણ પેઝેશ્કિયાને સંકેત આપ્યા હતા કે જો અમેરિકા કરારની શરતોનું સન્માન કરે, તો ઈરાન તે મુજબ સકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપશે.

આ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં સૌથી મોટો અને જટિલ અવરોધ ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ રહ્યો છે. અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોની માંગ છે કે ઈરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને સંપૂર્ણપણે બંધ કરે, યુરેનિયમનું સંવર્ધન મર્યાદિત કરે અને આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ નિરીક્ષકોને કડક તપાસ કરવાની મંજૂરી આપે. યુએસનું માનવું છે કે ઈરાન ગુપ્ત રીતે પરમાણુ હથિયારો વિકસાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ ઈરાન આ તમામ આરોપોને સદંતર નકારી કાઢીને પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમને સંપૂર્ણપણે શાંતિપૂર્ણ અને ઉર્જા જરૂરિયાતો માટેનો ગણાવતું આવ્યું છે.

વર્તમાન સમયમાં જો કે એ સ્પષ્ટ નથી કે બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી સ્તરે વાટાઘાટો ક્યારે ફરી શરૂ થશે અથવા કોઈ નવી મધ્યસ્થી પહેલ કરવામાં આવી છે કે કેમ. પરંતુ ઈરાન તરફથી વાટાઘાટોનો દરવાજો ખુલ્લો રાખવાની આ પહેલ દર્શાવે છે કે તેઓ તણાવને વધુ વધારવા માંગતા નથી. પ્રમુખ પેઝેશ્કિયાના આ નિવેદનથી વૈશ્વિક સ્તરે એ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે કે શું આગામી દિવસોમાં બંને દેશો કોઈ વચગાળાના રસ્તા પર સહમત થઈ શકશે કે નહીં.

મધ્ય પૂર્વના આ સંવેદનશીલ સંઘર્ષની સીધી અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, સુરક્ષા અને ક્રૂડ ઓઇલના બજાર પર પડી રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના આ પરસ્પર અવિશ્વાસને દૂર કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પણ ચિંતિત છે. આગામી સમયમાં આ દિશામાં કેવા રાજદ્વારી પગલાં લેવામાં આવે છે અને તણાવ હળવો કરવા માટે કઈ નવી રણનીતિ અપનાવવામાં આવે છે, તેના પર આખી દુનિયાની મીટ મંડાયેલી છે.