<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Sunday, 26th July 2026

ચેકમાં દેખીતી રીતે ફેરફાર માટે કોઈ અલગ પુરાવાની જરૂર નથી: સુપ્રીમ કોર્ટે ચેક બાઉન્સ કેસમાં દોષિત ઠેરવવાનો નિર્ણય રદ કર્યો

કોર્ટે નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ એક્ટ, 1881 (NI એક્ટ) ની કલમ 138 હેઠળ વ્યક્તિની દોષિત ઠેરવવા અને સજાને રદ કરી

નવી દિલ્હી : સુપ્રીમ કોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે જો ચેકમાં ફેરફાર પહેલી નજરે સ્પષ્ટ દેખાય છે, તો તેને સાબિત કરવા માટે કોઈ વધારાના પુરાવાની જરૂર નથી. 

આ આધારે, કોર્ટે નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ એક્ટ, 1881 (NI એક્ટ) ની કલમ 138 હેઠળ વ્યક્તિની દોષિત ઠેરવવા અને સજાને રદ કરી હતી.

  ન્યાયાધીશ સંજય કુમાર અને સંજીવ સચદેવાની બેન્ચે ઠરાવ્યું હતું કે ચેકમાં સ્પષ્ટ ફેરફાર હોવા છતાં નીચલી અદાલત અને કર્ણાટક હાઇકોર્ટે વધારાના પુરાવાની માંગ કરવામાં ભૂલ કરી હતી.

  બેન્ચે કહ્યું, "જ્યારે ચેકમાં ફેરફાર પહેલી નજરે સ્પષ્ટ હોય, ત્યારે નીચલી અદાલતોએ આ સંદર્ભમાં કોઈ વધારાના પુરાવાનો આગ્રહ રાખવો જોઈતો ન હતો."

આ કેસમાં ચેક બાઉન્સ થવાનો ફોજદારી કેસ સામેલ હતો. ફરિયાદીએ દાવો કર્યો હતો કે આરોપીએ ₹110,000 નો ચેક જારી કર્યો હતો. 2014 માં, ટ્રાયલ કોર્ટે આરોપીને દોષિત ઠેરવ્યો. ત્યારબાદ, કોપ્પલના સેશન્સ જજે પણ તેમની અપીલ ફગાવી દીધી

બાદમાં, કર્ણાટક હાઈકોર્ટે ફક્ત વળતરની રકમમાં સુધારો કર્યો, તેને ₹115,000 થી ઘટાડીને ₹110,000 કરી, પરંતુ ચેકમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હોવાની દલીલ સ્વીકારી નહીં. હાઈકોર્ટના આદેશને અનુસરીને, આરોપીએ સુધારેલી રકમ ચૂકવી દીધી હતી.

મૂળ ચેકની સમીક્ષા કર્યા પછી, સુપ્રીમ કોર્ટે શોધી કાઢ્યું કે તેમાં સ્પષ્ટપણે છેડછાડ કરવામાં આવી છે.

કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે ચેક પર "દસ હજાર માત્ર" પહેલા "એક લાખ" શબ્દો ઉમેરવામાં આવ્યા હતા, અને આંકડાકીય ક્ષેત્રમાં "1" અંક પણ "1" ઉમેરવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી રકમ ₹10,000 થી ₹110,000 થઈ ગઈ હતી.

કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ચેકમાં આ ભૌતિક ફેરફાર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યો હતો, અને તેથી, તેને સાબિત કરવા માટે કોઈ વધારાના પુરાવાની જરૂર નથી. પરિણામે, આરોપીની સજાને સમર્થન આપી શકાય નહીં

આ અવલોકનો સાથે, સુપ્રીમ કોર્ટે આરોપીની સજા રદ કરી. કોર્ટે ફરિયાદીને હાઇકોર્ટના આદેશ હેઠળ મળેલી રકમ ચાર અઠવાડિયામાં આરોપીને પરત કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો. જો કોઈ વધારાનું ભંડોળ સંબંધિત કોર્ટમાં રહે છે, તો આરોપીને વ્યાજ સાથે તેમના રિફંડ માટે અરજી કરવાની સ્વતંત્રતા પણ આપવામાં આવી હતી

(6:10 PM IST)