નોઈડા : દિલ્હીને અડીને આવેલા ઔદ્યોગિક હબ નોઈડામાં તાજેતરમાં કામદારોના વિરોધ પ્રદર્શનોએ ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરતા નાગરિક જીવન અને ઔદ્યોગિક ગતિવિધિઓ ઠપ્પ થઈ ગઈ હતી. લઘુત્તમ વેતન, ઓવરટાઈમની યોગ્ય ચુકવણી અને સામાજિક સુરક્ષાની માંગ સાથે રસ્તા પર ઉતરેલા હજારો કરાર આધારિત કામદારોનો વિરોધ કેટલાક વિસ્તારોમાં હિંસક બન્યો હતો, જેમાં તોડફોડ અને પોલીસ સાથેની અથડામણની ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. આ અશાંતિને ડામવા માટે ઉત્તર પ્રદેશની યોગી આદિત્યનાથ સરકારે લઘુત્તમ વેતનમાં 21 ટકા સુધીનો વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે, જોકે આ આંદોલન પાછળ સરકારે પાકિસ્તાન કનેક્શન અને રાષ્ટ્રવિરોધી દળોનું સુનિયોજિત કાવતરું હોવાનો ગંભીર આક્ષેપ પણ કર્યો છે.

આ આંદોલન માત્ર નોઈડા પૂરતું મર્યાદિત નહોતું, તેની જ્વાળાઓ બિહારના બરૌનીથી શરૂ થઈને હરિયાણાના પાણીપત, માનેસર અને ગુજરાતના સુરત સુધી પ્રસરી હતી. ટ્રેડ યુનિયનોના મતે, છેલ્લા દાયકામાં ફુગાવો 54 ટકા વધ્યો છે જેની સામે વેતન માત્ર 53 ટકા વધ્યું હોવાથી કામદારોનું વાસ્તવિક વેતન ઘટ્યું છે. ખાસ કરીને હરિયાણા સરકાર દ્વારા લઘુત્તમ વેતનમાં કરવામાં આવેલા 35 ટકાના તોતિંગ વધારાએ નોઈડાના કામદારોમાં અસંતોષ જગાડ્યો હતો, કારણ કે સમાન કંપનીઓની પેટાશાખાઓમાં દિલ્હી અને હરિયાણાની તુલનાએ ઉત્તર પ્રદેશમાં વેતન ઘણું ઓછું હતું. આ આક્રોશને વધુ તીવ્ર બનાવવા માટે વોટ્સએપ ગ્રુપ્સનો ઉપયોગ કરનાર NIT જમશેદપુરના સ્નાતક આદિત્ય આનંદની પોલીસે મુખ્ય સૂત્રધાર તરીકે ધરપકડ કરી છે.

સરકારે વેતન વધારાની સાથે કડક કાર્યવાહીના ભાગરૂપે સેંકડો વિરોધીઓની અટકાયત કરી છે અને મજૂર અધિકારોના ઉલ્લંઘન બદલ 35 થી વધુ કોન્ટ્રાક્ટરોના લાયસન્સ રદ કર્યા છે. નોઈડા અને ગાઝિયાબાદમાં હવે અકુશળ કામદારોનું વેતન વધારીને રૂ. 13,690 કરવામાં આવ્યું છે. જોકે, કામદારોની ફરિયાદ છે કે કાળા બજારમાં ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ રૂ. 3,000 થી 4,000 સુધી પહોંચી ગયા છે ત્યારે આ વધારો પૂરતો નથી. આ મજૂર અશાંતિએ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં કામદારોની નબળી સ્થિતિ અને આર્થિક અસમાનતાની ઊંડી ખાઈને ફરી એકવાર સપાટી પર લાવી દીધી છે, જે ભવિષ્યમાં મોટા ઔદ્યોગિક સંઘર્ષના એંધાણ આપી રહી છે.