વોશીંગ્‍ટન, તા.૨૩: મધ્‍ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્‍ચે, અમેરિકાએ ઈરાન પર પોતાનું દબાણ વધુ વધાર્યું છે. પરિસ્‍થિતિ એવી બની ગઈ છે કે તેલ વહન કરતા જહાજોને વચ્‍ચેથી પાછા ફરવાની ફરજ પડી રહી છે. આ માત્ર લશ્‍કરી કાર્યવાહી નથી, પરંતુ એક એવું પગલું છે જેની સીધી અસર વૈશ્વિક તેલ બજાર અને આંતરરાષ્‍ટ્રીય રાજકારણ પર પડે છે.

સમુદ્રમાં અવરોધિત જહાજો, તેલ પુરવઠા પર અસરઃ અમેરિકન સૈન્‍યના જણાવ્‍યા અનુસાર, ઈરાની બંદરોની નાકાબંધી દરમિયાન ૩૧ જહાજોને પાછા ફેરવવામાં આવ્‍યા છે અથવા તેમના બંદરો પર પાછા ફરવાનું કહેવામાં આવ્‍યું છે. આમાંના મોટાભાગના જહાજો તેલ ટેન્‍કર હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આનો સ્‍પષ્ટ અર્થ એ છે કે આનાથી વિશ્વભરમાં તેલ પુરવઠા પર અસર પડી શકે છે. કારણ કે ઈરાન ક્ષેત્ર વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા માટે મહત્‍વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

સેન્‍ટકોમનો દાવો છે કે મોટાભાગના જહાજોએ સૂચનાઓનું પાલન કર્યું હતું

યુએસ સેન્‍ટ્રલ કમાન્‍ડ (યુએસ મિલિટરી) એ સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્‍યું હતું કે મોટાભાગના જહાજોએ યુએસ સૂચનાઓનું પાલન કર્યું હતું, એટલે કે ઘણા જહાજો સંઘર્ષ વિના પાછા ફર્યા હતા. જો કે, આ કાર્યવાહીથી આંતરરાષ્‍ટ્રીય સ્‍તરે પ્રશ્‍નો ઉભા થયા છે કે શું તે દરિયાઈ નિયમો હેઠળ યોગ્‍ય છે.

વિશાળ લશ્‍કરી દળ સાથે કામગીરી

યુએસએ આ નાકાબંધીને હળવાશથી લીધી નથી. સમગ્ર કામગીરી માટે ૧૦,૦૦૦ થી વધુ સૈનિકો તૈનાત કરવામાં આવ્‍યા છે. આ ઉપરાંત, ૧૭ યુદ્ધ જહાજો અને ૧૦૦ થી વધુ ફાઇટર જેટ પણ આ મિશનમાં સામેલ છે. આ દર્શાવે છે કે યુએસ આ બાબતને કેટલી ગંભીરતાથી લઈ રહ્યું છે અને કોઈપણ ઘટના માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે.

ઈરાન પર દબાણ વધારવું: આ કાર્યવાહીનો હેતુ સ્‍પષ્ટપણે ઈરાન પર દબાણ લાવવાનો છે. બંને દેશો વચ્‍ચે તણાવ પહેલાથી જ ઉચ્‍ચ સ્‍તરે છે, અને આ નાકાબંધી પરિસ્‍થિતિને વધુ વણસી શકે છે.

નિષ્‍ણાતો માને છે કે જો આ પરિસ્‍થિતિ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે, તો તેની અસર ફક્‍ત ઈરાન કે યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થતંત્રને અસર કરી શકે છે.

વૈશ્વિક બજારમાં ચિંતા : ઓઇલ ટેન્‍કરોને રોકવા અથવા ઉલટાવી દેવાની સીધી અસર આંતરરાષ્‍ટ્રીય બજાર પર પડે છે. ભાવમાં વધઘટ વધી શકે છે અને ઘણા દેશો માટે ઊર્જા સંકટ તરફ દોરી શકે છે.

આ ખાસ કરીને એશિયન અને યુરોપિયન દેશો માટે ચિંતાજનક છે, જે આ પ્રદેશમાંથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ અને ગેસ આયાત કરે છે.