નવી દિલ્હી: ભારતની અસાધારણ વસ્તી વચ્ચે એક ચોંકાવનારો આંકડો સામે આવ્યો છે. વિદેશ મંત્રાલય (MEA) ના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું છે કે દેશની કુલ વસ્તીના માત્ર ૮% કરતા પણ ઓછા લોકો પાસે ભારતીય પાસપોર્ટ છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતીયોનો પ્રભાવ વધી રહ્યો હોવા છતાં, દેશનો એક બહુ મોટો હિસ્સો હજુ પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો ઓળંગવા માટે જરૂરી એવા આ મૂળભૂત દસ્તાવેજથી દૂર છે. પાસપોર્ટ સેવા દિવસ નિમિત્તે યોજાયેલી વિશેષ પત્રકાર પરિષદમાં આ આંકડાકીય વિગતો જાહેર કરવામાં આવી હતી.

સરકારે આ દરમિયાન પાસપોર્ટની કાનૂની સ્થિતિ અંગે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરી છે. વિદેશ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે પાસપોર્ટ એ કોઈ નાગરિકતાનો પુરાવો કે દસ્તાવેજ નથી, પરંતુ તે માત્ર એક 'ટ્રાવેલ ડોક્યુમેન્ટ' (પ્રવાસ દસ્તાવેજ) છે. વિવિધ રાજ્યોમાં ચાલી રહેલી મતદાર યાદીઓની ખાસ સુધારણા પ્રક્રિયામાં નાગરિકતાના પુરાવા તરીકે પાસપોર્ટનો ઉપયોગ થઈ શકે કે કેમ, તેવા સળગતા પ્રશ્નના જવાબમાં અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ દસ્તાવેજનો મુખ્ય હેતુ ભારતીય નાગરિકોની વિદેશ યાત્રા અને દેશમાંથી તેમના પ્રસ્થાનને કાયદેસર રીતે નિયંત્રિત કરવાનો જ છે.

આ સમગ્ર વ્યવસ્થા પાસપોર્ટ અધિનિયમ, ૧૯૬૭ અને પાસપોર્ટ નિયમો, ૧૯૮૦ અંતર્ગત કાયદાકીય માળખામાં જ કામ કરે છે. રણધીર જયસ્વાલે ઉમેર્યું હતું કે કોઈપણ પાત્ર વ્યક્તિને પાસપોર્ટ જારી કરતા પહેલા તમામ નિર્ધારિત પ્રક્રિયાઓ અનુસાર કડક અને જરૂરી તપાસ કરવામાં આવે છે. આ સત્તાવાર જાહેરાત બાદ હવે પાસપોર્ટને લઈને ચાલતી વહીવટી અને કાનૂની ગેરસમજોનો અંત આવ્યો છે અને તેનો વાસ્તવિક હેતુ સ્પષ્ટ થયો છે.