નવી દિલ્હી : વૈશ્વિક આબોહવા અને વાતાવરણને લઈને એક અત્યંત ચિંતાજનક અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. વર્લ્ડ મીટીરોલોજીકલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WMO) દ્વારા સત્તાવાર ચેતવણીારી કરવામાં આવી છે કે ઉષ્ણકટિબંધીય પેસિફિક મહાસાગરમાં ચાલી રહેલી અલ નીનોની સ્થિતિ આગામી મહિનાઓમાં અભૂતપૂર્વ અને ચિંતાજનક સ્તરે તીવ્ર બની શકે છે. આ કુદરતી પરિસ્થિતિના કારણે સમુદ્રનું તાપમાન રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી જશે, જેના પરિણામે સમગ્ર વિશ્વમાં ગંભીર આબોહવાકીય વિક્ષેપો સર્જાવાની પૂરી સંભાવના છે. WMO ના સેક્રેટરી-જનરલ સેલેસ્ટે સાઉલોએ જણાવ્યું છે કે આ પરિસ્થિતિ છેલ્લા ચાર દાયકાના મોનિટરિંગ ચાર્ટ અને તમામ અગાઉના રેકોર્ડને વટાવી ગઈ છે.

WMO ના નવીનતમ મોસમી આબોહવા અંદાજ મુજબ, મધ્ય અને પૂર્વીય વિષુવવૃત્તીય પેસિફિક ક્ષેત્રમાં, જ્યાં અલ નીનોનો વિકાસ થાય છે, ત્યાં નવેમ્બર ૨૦૨૬ થી જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ વચ્ચે સમુદ્ર સપાટીનું તાપમાન સરેરાશ કરતા અંદાજે ૩.૮ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી વધી શકે છે. અલ નીનો ઓળખવા માટેના સામાન્ય ૦.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસના તાપમાન વિસંગતતા થ્રેશોલ્ડ કરતાં આ વધારો ઘણો વધારે છે. ૧૯૫૦ પછી જ્યારે વ્યવસ્થિત દેખરેખ શરૂ થઈ ત્યારથી આ અત્યાર સુધીની સૌથી મજબૂત અલ નીનો ઘટનાઓમાંની એક સાબિત થઈ શકે છે, જેની અસર ૨૦૨૬ ના અંતમાં ટોચ પર પહોંચશે પરંતુ તેની વિપરીત અસરો લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે.

આ અસામાન્ય તાપમાન વૃદ્ધિને કારણે વિશ્વના અનેક ખંડોમાં વરસાદની પદ્ધતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જવાની આશંકા છે. હવામાન મોડેલો અનુસાર, ભારતીય ઉપખંડ, મધ્ય અમેરિકા અને ઉત્તરીય દક્ષિણ અમેરિકાના કેટલાક ભાગોમાં ગંભીર શુષ્ક પરિસ્થિતિઓ અને લાંબા સમય સુધી દુષ્કાળ પડવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. આ સ્થિતિ દેશના કૃષિ ઉત્પાદન, ખાદ્ય સુરક્ષા અને પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધતાને ગંભીર રીતે જોખમમાં મૂકી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, દક્ષિણપૂર્વીય દક્ષિણ અમેરિકા અને આફ્રિકાના હોર્ન જેવા પ્રદેશોમાં અતિશય ભારે વરસાદ અને પૂરનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં પણ ઉચ્ચ તાપમાન અને ઓછા વરસાદના કારણે ગરમીનો પ્રકોપ વધવાની સાથે જંગલની આગ (फॉरेस्ट फायर) અને પાણીની તીવ્ર અછતનું જોખમ ઊભું થયું છે. આ ઉપરાંત, દરિયાઈ સપાટીના વધતા તાપમાનથી મરીન ઇકોસિસ્ટમ પર ભારે તાણ પડશે, જેને કારણે વ્યાપક કોરલ બ્લીચિંગ અને માછીમારીના વ્યવસાયને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને WMO દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ અને માનવતાવાદી સંગઠનોને અગાઉથી જ પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીઓ સક્રિય કરીને કટોકટીનો સામનો કરવા માટે સજ્જ રહેવા તાકીદ કરવામાં આવી છે.