<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 21st November 2026

ઉચ્ચ હોદ્દા પર મહિલાઓની હાજરી એ સમગ્ર સમાજમાં સમાનતાની ખાતરી નથી: ઓક્સફર્ડમાં જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્નાનું સ્પષ્ટ વક્તવ્ય

​સરકારી પેનલોમાં મહિલા વકીલો માટે એક-તૃતીયાંશ અનામતની હિમાયત, પુરુષ સમાજને આત્મમંથન કરવા હાકલ

​ નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્નાએ જણાવ્યું છે કે દેશના સર્વોચ્ચ કે ઉચ્ચ જાહેર હોદ્દાઓ પર મહિલાઓની હાજરી હોવી, તેનો અર્થ એ નથી કે સમગ્ર સમાજમાં સમાનતા સ્થાપિત થઈ ગઈ છે. ૧૮ નવેમ્બરના રોજ યુનિવર્સિટી ઓફ ઓક્સફર્ડના સોમરવિલે કોલેજ ખાતે આવેલા 'ઓક્સફર્ડ ઇન્ડિયા સેન્ટર ફોર સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ'માં પ્રથમ કોર્નેલિયા સોરાબજી મેમોરિયલ લેક્ચર આપતા તેમણે આ ટિપ્પણી કરી હતી.

વાસ્તવિક સમાનતા અને કાયદાકીય મર્યાદાઓ
​"ધ ડોર્સ શી ઓપન્ડ: કોર્નેલિયા સોરાબજી એન્ડ ધ પ્રોગ્રેસ ઓફ વિમેન્સ રાઇટ્સ ઇન ઇન્ડિયા" વિષય પર વક્તવ્ય આપતા જસ્ટિસ નાગરત્નાએ કહ્યું હતું કે, "ઉચ્ચ જાહેર હોદ્દા પર મહિલાઓનું અસ્તિત્વ એ સાબિત કરતું નથી કે સમગ્ર સમાજમાં સમાનતા આવી ગઈ છે. એક મહિલા વરિષ્ઠ પદ પર હોઈ શકે છે, જ્યારે અન્ય મહિલાઓ શિક્ષણ, રોજગાર, મિલકત અથવા અસરકારક કાનૂની ઉપાયોથી વંચિત રહેતી હોય છે."

​તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે મહિલા અધિકારોની પ્રગતિ માત્ર ભેદભાવપૂર્ણ જોગવાઈઓ રદ કરવાથી અથવા કલ્યાણકારી કાયદાઓ ઘડવાથી માપી શકાય નહીં. ઘણી વખત બંધારણીય રીતે ખાતરી આપવામાં આવેલા અધિકારોનો અમલ કરવો પણ ખર્ચ, વિલંબ અને સામાજિક પરિણામોને કારણે વ્યવહારમાં મુશ્કેલ બની જાય છે. મહિલાઓ વિરુદ્ધ થતી હિંસાનો પડકાર માત્ર વધુ કાયદાઓ બનાવવાથી ઉકેલાઈ શકે નહીં.

​સામાજિક વિવિધતા અને ઘરકામનો બોજ
​જસ્ટિસ નાગરત્નાએ તેમના સંબોધનમાં મહિલાઓના જીવનને અસર કરતા અન્ય મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ પણ ઉજાગર કર્યા હતા:

​અવેતન કામકાજ: ઘરકામ અને સંભાળ રાખવાના અવેતન કાર્યનો બોજ મહિલાઓ પર પડે છે.
​સામાજિક ભિન્નતાઓ: જાતિ, વર્ગ, દિવ્યાંગતા, ધર્મ અને પ્રદેશના આધારે મહિલાઓ વચ્ચે રહેલી ભિન્નતાઓને પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.
​કારકિર્દીના પડકારો: યોગ્ય લાયકાત ધરાવતી હોવા છતાં ઘણી મહિલાઓ માટે શિક્ષણ અથવા કારકિર્દી આગળ ધપાવવી મુશ્કેલ બને છે.
​કાનૂની ક્ષેત્રમાં પ્રતિનિધિત્વ અને આત્મમંથનની હાકલ
​કાનૂની વ્યવસાય અંગે વાત કરતા તેમણે સરકારી પેનલોમાં મહિલા વકીલો માટે અનામતની હિમાયત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે, "જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો (PSUs)નું પ્રતિનિધિત્વ કરતી પેનલો અને કાનૂની સહાય (લીગલ એઇડ) સહિતની સરકારી પેનલોમાં મહિલા વકીલો માટે એક-તૃતીયાંશ અનામતની મેં સતત હિમાયત કરી છે." તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ પ્રતિનિધિત્વ માત્ર વ્યવસાયમાં પ્રવેશ પૂરતું સીમિત ન રહેતા, રાજ્યનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા, જાહેર સંસ્થાઓને સલાહ આપવા અને કાનૂની સત્તાના ઉપયોગમાં ભાગ લેવાની તકો સુધી વિસ્તરવું જોઈએ.


​વક્તવ્યના અંતે જસ્ટિસ નાગરત્નાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જો ભારતની મહિલાઓ માટે આપણા બંધારણના મૂલ્યવાન લક્ષ્યો હાંસલ કરવા હોય, તો "ભારતીય સમાજે, ખાસ કરીને પુરુષ સમાજે, આ નિર્ણાયક પાસા પર આત્મમંથન કરવાની જરૂર છે."

(4:44 PM IST)