છ દાયકાં પછી ગીરમાં ચિલોત્રાનો કલરવ: વૈજ્ઞાનિક પુનઃસ્થાપનથી હોર્નબિલ ફરી વસ્યો, ચાર વર્ષથી સફળ પ્રજનનનું ફળ:  ગુજરાતના ગીરના જંગલોમાં લગભગ છ દાયકાથી ગાયબ રહેલો ઇન્ડિયન ગ્રે હોર્નબિલ, જેને સ્થાનિક રીતે ચિલોત્રો કહે છે, સફળ પુનઃસ્થાપન બાદ ફરી વસવાટ કરી રહ્યો છે. ગુજરાત વન વિભાગના પ્રોજેક્ટ હેઠળ ૨૦૨૧થી ૨૦૨૩ દરમિયાન કુલ ૪૦ પક્ષીઓ ગીરમાં છોડાયા; તેમાંથી ૧૧ નર પક્ષીઓ પર ઉપગ્રહ ટ્રાન્સમીટર લગાવી હલનચલન, રહેઠાણ અને પ્રજનનનું નિરીક્ષણ કરાયું. પ્રથમ વર્ષમાં એક જોડીએ અને બીજા વર્ષમાં વધુ ત્રણ જોડીએ સફળ પ્રજનન કર્યું. વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ મુજબ અનુકૂલન બાદ પક્ષીઓની સરેરાશ હોમ રેન્જ લગભગ ૬૧ ચોરસ કિલોમીટરથી ઘટીને ૫.૭ ચોરસ કિલોમીટર થઈ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ પણ ‘મન કી બાત’માં આ સફળતાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ફળખાઉ હોર્નબિલ વૃક્ષોના બીજ દૂર સુધી ફેલાવતું હોવાથી ગીરના કુદરતી વનપુનર્જીવનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. અરવલ્લીના પક્ષી સમૂહમાંથી પક્ષીઓને ગીરમાં લાવવામાં આવ્યા અને ચાર સતત વર્ષથી સફળ પ્રજનન નોંધાયું છે. 

*શ્રાવણના પ્રથમ સોમવારે સોમનાથમાં ભક્તિનું ઘોડાપૂર: વહેલી સવારથી મહાદેવના દર્શને ઉમટ્યા શ્રદ્ધાળુઓ, ટ્રસ્ટની વિશેષ વ્યવસ્થા સુરક્ષા અને દર્શન વ્યવસ્થા ચુસ્ત :  પવિત્ર શ્રાવણ માસના પ્રથમ સોમવારે પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ સોમનાથ મહાદેવના દર્શન માટે વહેલી સવારથી જ ભાવિકોનું ઘોડાપૂર ઉમટ્યું. શ્રાવણના સોમવારને ધ્યાનમાં રાખી મંદિર વહેલી સવારે ખોલવામાં આવ્યું અને ભક્તોને સુગમ દર્શન મળી રહે તે માટે ટ્રસ્ટે વધારાની વ્યવસ્થા ગોઠવી. મંદિર પરિસર ‘હર હર મહાદેવ’ અને ‘જય સોમનાથ’ના નાદથી ગુંજી ઉઠ્યું. શ્રી સોમનાથ ટ્રસ્ટે શ્રાવણ દરમિયાન વિશેષ બિલ્વપૂજા અને મહામૃત્યુંજય યજ્ઞ માટે પણ વ્યવસ્થા જાહેર કરી છે; યજ્ઞનો સમયગાળો ૧૩ ઓગસ્ટથી ૧૧ સપ્ટેમ્બર સુધી રાખવામાં આવ્યો છે. મંદિર ટ્રસ્ટની સત્તાવાર માહિતી મુજબ સોમનાથ બાર જ્યોતિર્લિંગોમાં પ્રથમ ગણાય છે. ભારે ભીડને ધ્યાનમાં રાખીને દર્શન પ્રવાહ, સુરક્ષા, સ્વચ્છતા અને યાત્રિક સુવિધાઓ માટે વધારાનો સ્ટાફ તથા વ્યવસ્થાપન ગોઠવાયું છે. શ્રાવણના દરેક સોમવારે વિશેષ ધાર્મિક કાર્યક્રમો સાથે ભક્તો માટે માર્ગદર્શન અને નિયંત્રિત કતાર વ્યવસ્થા પણ રાખવામાં આવી રહી છે. 

*ઓડિશામાં મેઘતાંડવથી પૂરની વિકટ સ્થિતિ: પાંચ લાખથી વધુ અસરગ્રસ્ત, ૨.૩૭ લાખ લોકોનું સુરક્ષિત સ્થળાંતર, તંત્ર હાઈ એલર્ટ પર :  બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલા મજબૂત નીચા દબાણ અને સતત ભારે વરસાદને કારણે ઓડિશાના અનેક જિલ્લાઓમાં પૂર જેવી ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ છે. રાજ્ય સરકાર મુજબ ૪૯ બ્લોક અને પાંચ શહેરી વિસ્તારોના ૯૪૭ ગામોમાં આશરે ૫.૧૫ લાખ લોકો અસરગ્રસ્ત થયા છે. તંત્રે ૨.૩૭ લાખથી વધુ લોકોને જોખમી વિસ્તારોમાંથી સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડી ૨૯૩ રાહત શિબિરોમાં આશરો આપ્યો છે. બાલાસોર, ભદ્રક અને જાજપુર સહિત અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાં વરિષ્ઠ અધિકારીઓ મોકલાયા છે. રાહત-બચાવ માટે ઓડિશા આપત્તિ પ્રતિસાદ દળની ૩૬, રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિસાદ દળની ૭ અને અગ્નિશામક સેવાઓની ૪૭ સહિત આશરે ૯૦ ટીમો તૈનાત છે. મુખ્ય સચિવ અનુ ગર્ગે સરકારી કર્મચારીઓની રજાઓ રદ કરી તાત્કાલિક ફરજ પર હાજર થવા જણાવ્યું છે. બૈતરણી, બ્રાહ્મણી, સાલંદી, જલકા અને બુઢાબલંગા નદીઓ તથા તેમની ઉપનદીઓના પૂરથી ઉત્તર ઓડિશાના અનેક વિસ્તારો વધુ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયા છે. 

*દેશના અનેક રાજ્યોમાં મેઘરાજાની ધમાકેદાર એન્ટ્રી: ઓડિશા-બંગાળમાં અતિભારે વરસાદ, ઉત્તર પ્રદેશ-ઝારખંડમાં પણ ભારે વરસાદની ચેતવણી મોસમ વિભાગે સાવચેતીની અપીલ કરી : ભારતીય હવામાન વિભાગે ૧૭ ઓગસ્ટ માટે દેશના અનેક ભાગોમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી આપી છે. ઓડિશા અને ગંગીય પશ્ચિમ બંગાળના છૂટાછવાયા વિસ્તારોમાં અતિભારે વરસાદની શક્યતા છે, જ્યારે ઝારખંડ, ઉત્તર પ્રદેશ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ-કાશ્મીર અને ઉત્તરાખંડના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે. બિહાર, પંજાબ, હરિયાણા-ચંદીગઢ-દિલ્હી, આસામ-મેઘાલય અને અન્ય ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યોમાં પણ ભારે વરસાદની શક્યતા દર્શાવાઈ છે. તાજા રાત્રિ બુલેટિન મુજબ ઉત્તર-પશ્ચિમ બંગાળની ખાડી તથા પશ્ચિમ બંગાળ-ઉત્તર ઓડિશા કાંઠે મજબૂત નીચા દબાણનું ક્ષેત્ર સક્રિય છે અને તે ડિપ્રેશનમાં ફેરવાઈ શકે છે. દરિયાકાંઠે પવન તેજ રહેવાની શક્યતા હોવાથી માછીમારોને ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ અને ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશ કાંઠે દરિયો ન ખેડવાની ચેતવણી અપાઈ છે. ભારતીય હવામાન વિભાગે સાથે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નકશાનો લાલ રંગ હંમેશા ‘રેડ એલર્ટ’ નહીં, પરંતુ ‘કાર્યવાહી કરો’ પ્રકારની સત્તાવાર ચેતવણી દર્શાવે છે.

*દુબઈના બુર્જ ખલીફા પર ઝળહળ્યો ભારતનો તિરંગો: એંશીમા સ્વાતંત્ર્ય દિવસે ભારત-યુએઈ મિત્રતાને ભવ્ય પ્રકાશમય સલામ લાખો ભારતીયોમાં ગૌરવની લાગણી છવાઈ : ભારતના ૮૦મા સ્વાતંત્ર્ય દિવસની ઉજવણીમાં દુબઈનું વિશ્વવિખ્યાત બુર્જ ખલીફા ભારતીય તિરંગાના કેસરી, સફેદ અને લીલા રંગોમાં ઝળહળી ઊઠ્યું. ૧૫ ઓગસ્ટની રાત્રે યોજાયેલા વિશેષ પ્રકાશ પ્રદર્શનને જોવા મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો, સંયુક્ત આરબ અમીરાતના રહેવાસીઓ અને પ્રવાસીઓ ડાઉનટાઉન દુબઈ ખાતે એકત્ર થયા હતા. ભારતના દુબઈ સ્થિત મહાવાણિજ્ય દૂતાવાસે પણ આ દૃશ્યનો વિડિયો જાહેર કરીને તેને ભારતની યાત્રા, ગૌરવ અને આત્માને અર્પાયેલ ભવ્ય સલામ ગણાવી. સાથે જ ભારત અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત વચ્ચેની લાંબી મિત્રતા અને લોકો વચ્ચેના ગાઢ સંબંધોનું પ્રતીક ગણાવાયું. ૮૨૮ મીટર ઊંચું બુર્જ ખલીફા વિશ્વની સૌથી ઊંચી ઇમારત છે અને ભારતના રાષ્ટ્રીય પ્રસંગોએ તિરંગાના રંગોમાં પ્રકાશિત થવાની પરંપરા અગાઉથી પણ જોવા મળે છે. ભારતીય દૂતાવાસના અંદાજ મુજબ સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાં આશરે ૪૫ લાખ ભારતીયો વસે છે, તેથી આ ઉજવણીમાં ખાસ ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. 

*‘સ્વદેશ’ના મોહનથી પ્રેરાઈ અભિજીત દીપકે વતન પરત ફર્યા: શાહરૂખની આ ફિલ્મ ૧૦૦ વખત જોઈ: ગામડાની સરકારી શાળાઓ સુધારવા ‘સ્કૂલ ઠીક કરો’ અભિયાન શરૂ: સામાજિક ઓડિટનો સંકલ્પ : ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ના સ્થાપક અભિજીત દીપકેએ જણાવ્યું કે શાહરુખ ખાન અભિનીત ફિલ્મ ‘સ્વદેશ’ના મોહન પાત્રે તેમને વતન માટે કંઈક કરવાની ઊંડી પ્રેરણા આપી. દીપકેના જણાવ્યા મુજબ તેમણે આ ફિલ્મ ૧૦૦થી વધુ વખત જોઈ છે અને ખાસ કરીને શાળાની બહાર પાણી વેચતા બાળકનું દૃશ્ય તેમને વારંવાર ભાવુક બનાવતું હતું. વર્ષો પછી અમેરિકા પરથી ભારત પરત ફર્યા બાદ તેમણે મહારાષ્ટ્રના હિંગોલી જિલ્લાના પોતાના વતનથી સ્વાતંત્ર્ય દિવસે ‘સ્કૂલ ઠીક કરો’ અભિયાન શરૂ કર્યું. અભિયાન હેઠળ સરકારી શાળાઓમાં બેઠક વ્યવસ્થા, પીવાનું પાણી, કાર્યરત બારીઓ અને શૌચાલય જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓની સ્થિતિ તપાસવામાં આવી રહી છે. દીપકેએ વાલીઓને પણ શાળાઓનો સામાજિક ઓડિટ કરવા અપીલ કરી છે અને મહારાષ્ટ્રની વધુ સરકારી શાળાઓની મુલાકાત લેવાની જાહેરાત કરી છે. દીપકેએ કહ્યું કે જીવન ચક્રમાં ફરી આવ્યું અને ગામ માટે કામ કરવાની તક મળી. 

*હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર લગભગ ઠપ: ટેન્કર હુમલાઓ બાદ માત્ર પાંચ જહાજ પસાર, અમેરિકા-ઈરાન મંત્રણા પણ અટવાઈ તેલબજારમાં ચિંતા યથાવત રહી : અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ અને ટેન્કર હુમલાઓ વચ્ચે વ્યૂહાત્મક હોર્મુઝ જળસંધિમાં વેપારી જહાજોની અવરજવર વધુ ધીમી પડી છે. જહાજ-ટ્રેકિંગ આંકડા મુજબ શનિવારે માત્ર પાંચ કોમોડિટી જહાજો જ જળસંધિમાંથી પસાર થયા, જ્યારે રવિવારે એકપણ નોંધાયું નહીં; અગાઉના સપ્તાહાંતમાં ૩૧ જહાજો પસાર થયા હતા. સંયુક્ત આરબ અમીરાતે અબુધાબીની સરકારી તેલ કંપની સંચાલિત ત્રણ જહાજો પર હુમલાનો આરોપ લગાવ્યા બાદ જોખમ વધુ વધ્યું છે. યુદ્ધ પહેલાં દરરોજ ૧૩૦થી વધુ જહાજો હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા હતા અને વિશ્વના લગભગ પાંચમા હિસ્સાના ક્રૂડ તેલ તથા પ્રવાહી કુદરતી ગેસનું વહન આ માર્ગથી થતું હતું. અમેરિકા-ઈરાન મંત્રણા અટવાઈ છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ ૮૮.૫૦ ડોલર પ્રતિ બેરલ આસપાસ સ્થિર રહ્યું, છતાં પુરવઠા અંગે ચિંતા યથાવત છે. હોર્મુઝમાં કેટલાક જહાજો ટ્રાન્સપોન્ડર બંધ રાખીને પસાર થતા હોવાથી વાસ્તવિક સંખ્યા ટ્રેકિંગ આંકડાથી થોડી વધુ પણ હોઈ શકે છે.