જોહાનિસબર્ગ : અમેરિકા અને દક્ષિણ આફ્રિકા વચ્ચેના સંબંધોમાં અત્યારે ગંભીર તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર હવે સામાન્ય નાગરિકોના આરોગ્ય પર પડી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા દક્ષિણ આફ્રિકાને એઇડ્સ (H.I.V.) નિવારણ અને સારવાર માટે આપવામાં આવતા વર્ષો જૂના અમેરિકન કાર્યક્રમ 'PEPFAR' (પ્રેસિડેન્ટ્સ ઇમરજન્સી પ્લાન ફોર એઇડ્સ રિલીફ) માંથી તબક્કાવાર રીતે બહાર કરવાનો સત્તાવાર નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

શા માટે લેવાયો આ કઠોર નિર્ણય?

સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના જણાવ્યા અનુસાર, દક્ષિણ આફ્રિકા વહીવટીતંત્રની કેટલીક મહત્વની 'નીતિ વિનંતીઓ' પૂરી કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે, જેના કારણે આ ભંડોળ રોકવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. જોકે આમાં આરોગ્ય સાથે સંબંધિત કોઈ કારણ નથી, પરંતુ રાજકીય માંગણીઓ મુખ્ય છે. અમેરિકાની માંગ છે કે દક્ષિણ આફ્રિકા વળતર વિના જમીન જપ્ત કરવાના કાયદા રદ કરે, અમેરિકન કંપનીઓને સ્થાનિક કાળા સશક્તિકરણ કાયદાઓમાંથી મુક્તિ આપે અને ઈરાન જેવા દેશો સાથેના રાજદ્વારી સંબંધો પર લગામ લગાવે.

આરોગ્ય સેવાઓ પર થશે માઠી અસર

ગયા વર્ષે જ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર બાદ યુએસ એજન્સી ફોર ઇન્ટરનેશનલ ડેવલપમેન્ટ (USAID) દ્વારા આપવામાં આવતા ભંડોળમાં મોટો કાપ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે અનેક આરોગ્ય ક્લિનિકો પહેલેથી જ બંધ થઈ ગયા છે. હવે PEPFAR ભંડોળ બંધ થવાથી દક્ષિણ આફ્રિકામાં HIV અને એઇડ્સના દર્દીઓની સારવાર અને રોકથામના કાર્યક્રમો પર મોટું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.

શું આ નિર્ણય બદલાઈ શકે છે?

અમેરિકાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી હતી કે જો દક્ષિણ આફ્રિકા સરકાર ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની ચિંતાઓને દૂર નહીં કરે, તો આ સહાય કાયમી ધોરણે બંધ કરી દેવામાં આવશે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ જાહેર આરોગ્યના મુદ્દાને રાજકીય દબાણનું સાધન બનાવવામાં આવી રહ્યું હોવાનું દર્શાવે છે. નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે આ નિર્ણયથી દક્ષિણ આફ્રિકાના ગરીબ અને સંવેદનશીલ વર્ગ પર સૌથી મોટી આફત આવી શકે છે.

હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું બંને દેશો વચ્ચેની આ રાજકીય ખેંચતાણ વચ્ચે કોઈ મધ્યમ માર્ગ નીકળે છે કે પછી દક્ષિણ આફ્રિકાના દર્દીઓએ આ જીવનરક્ષક સહાય ગુમાવવી પડશે.

ડિસ્ક્લેમર: આ સમાચાર આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલો પર આધારિત છે. આ વિકાસ દક્ષિણ આફ્રિકાની જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલી માટે ખૂબ જ ગંભીર માનવામાં આવે છે.