અમદાવાદ : દિપોત્સવી મહાપર્વના પવિત્ર દિવસો દરમિયાન કારતક વદ ચૌદશ એટલે કે કાળી ચૌદશ (નરક ચતુર્દશી) નું પર્વ સમગ્ર દેશમાં આ વર્ષે શનિવારના દુર્લભ સંયોગ સાથે ભક્તિભાવપૂર્વક ઉજવવામાં આવી રહ્યું છે, જેનું ધાર્મિક, આધ્યાત્મિક અને જ્યોતિષીય દ્રષ્ટિએ અનેકગણું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે.

પૌરાણિક શાસ્ત્રોક્ત માન્યતાઓ અનુસાર, અસુર રક્તબીજનો સંહાર કરવા માટે પ્રગટ થયેલા મા મહાકાળી, સંકટમોચન હનુમાનજી અને મૃત્યુના દેવતા યમરાજની આ પવિત્ર રાત્રે વિશેષ આરાધના કરવાથી તમામ પ્રકારના માનસિક-શારીરિક કષ્ટો, ગ્રહદોષ અને નકારાત્મક શક્તિઓમાંથી કાયમી મુક્તિ મળે છે.

આ જ પવિત્ર તિથિએ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા અત્યાચારી રાક્ષસ નરકાસુરનો વધ કરીને સોળ હજાર કન્યાઓને મુક્ત કરવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ વિજયના પ્રતીક સ્વરૂપે તેલ તથા ઉબટન લગાવીને અભ્યંગ સ્નાન કરવાની પરંપરાની શરૂઆત થઈ હતી, જે આજે પણ શ્રદ્ધાપૂર્વક પાળવામાં આવે છે.

સાંજના સમયે ઘરના ઉંબરે દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને ચૌમુખી યમ દીપદાન પ્રગટાવવાની પ્રાચીન વિધિ કરવામાં આવે છે, જેનાથી પરિવારના સભ્યોનું અકાળ મૃત્યુથી રક્ષણ થાય છે અને દીર્ઘાયુની પ્રાપ્તિ થાય છે તેમ શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

ચાલુ વર્ષે શનિવારે કાળી ચૌદશનો સંયોગ હોવાના કારણે ગુજરાતમાં કષ્ટભંજન હનુમાનજીની પૂજા, તેલ-સિંદૂર અને આંકડાની માળા અર્પણ કરવાનું વિધાન વિશેષ ફળદાયી બન્યું છે, જેનાથી શનિદોષ તથા સાડાસાતીની પીડામાંથી રાહત મેળવવા માટે શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા વિશેષ અનુષ્ઠાન કરાયા છે.

આ અદભુત આધ્યાત્મિક રાત્રીએ કરવામાં આવતા મંત્રજાપ અને વાસ્તુદોષ નિવારણના ઉપાયો ઘરમાં સકારાત્મક ઊર્જાનું સુરક્ષા કવચ સ્થાપિત કરે છે, જે માનવ જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિના દ્વાર ખોલવાનું મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ બને છે.