નવી દિલ્‍હી તા.૩૦: આજે ટ્રમ્‍પના એક નિવેદનને કારણે શેરબજારમાં કડાકો બોલી ગયો હતો. જયારે ક્રુડ ભડકે બળ્‍યું હતું તથા ડોલર સામે રૂપિયો ઓલ ટાઇમ લો પહોંચી ગયો હતો. આજે સેન્‍સેકસ ઇન્‍ટ્રાડે ૧૨૦૦ પોઇન્‍ટ તુટયો હતો અને રોકાણકારોને ૯ લાખ કરોડનો ચૂનો લાગ્‍યો હતો. જો કે બપોરે બજાર સુધર્યુ હતું અને સેન્‍સેકસ ૫૦૦ તથા નીફટી ૧૮૬પોઇન્‍ટ ડાઉન દર્શાવતા હતા.

ગુરુવારે શેરબજારમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્‍યો. બપોરે ૧૨:૩૦ વાગ્‍યા સુધીમાં, સેન્‍સેક્‍સ ઇન્‍ટ્રાડે ૧,૨૦૦ પોઈન્‍ટથી વધુ ઘટ્‍યો હતો, જ્‍યારે ઇન્‍ટ્રાડે નિફટી ૫૦ ૩૦૦ પોઈન્‍ટથી વધુ ઘટ્‍યો હતો. આ ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું હતું. રાજ્‍ય ચૂંટણીના એક્‍ઝિટ પોલ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઐતિહાસિક વધારાને કારણે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ નબળો પડ્‍યો હતો. વૈશ્વિક અને સ્‍થાનિક અનિﾍતિતાઓએ રોકાણકારોને સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવવા પ્રેર્યા હતા, જેના કારણે બજારમાં ઘટાડો થયો હતો.

બપોરે ૨:૩૦ વાગ્‍યાની આસપાસ, બીએસઈ સેન્‍સેક્‍સ ૩૯૨ પોઈન્‍ટ ઘટીને ૭૭૧૦૩  પર  રહ્યો હતો. નિફટી ૫૦માં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્‍યો હતો, જે ૧૫૪ પોઈન્‍ટ ઘટીને ૨૪૦૨૪ પર  રહ્યો હતો. પાછલા ટ્રેડિગ સત્ર દરમિયાન, સેન્‍સેક્‍સ ૧,૨૩૭.૫ પોઈન્‍ટ ઘટીને ૭૬,૨૫૮.૮૬ પર બંધ રહ્યો હતો. નિફટી ૫૦ પણ ૩૮૦.૮૦ પોઈન્‍ટ ઘટીને ૨૩,૭૯૬.૮૫ પર બંધ રહ્યો હતો. શેરબજારમાં ઘટાડાને કારણે, BSE પર લિસ્‍ટેડ કંપનીઓનું માર્કેટ કેપ લગભગ રૂા.૯ લાખ કરોડ ઘટીને રૂા.૪૬૦ લાખ કરોડ થયું. અગાઉ, બુધવારે બજાર વધારા સાથે બંધ થયું હતું.

બજાર ઘટવાના ૫ મુખ્‍ય કારણો

૧. ટ્રમ્‍પની ચેતવણી

અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પ દ્વારા ઈરાનના બંદરો પર નાકાબંધી લંબાવવાની ચેતવણી બાદ રોકાણકારો ચિતિત છે.

૨. ક્રૂડ ઓઇલ ડોલર ૧૨૦ ને પાર કરી ગયું

૨૦૨૨ પછી પહેલીવાર બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ ડોલર ૧૨૦ પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયું છે, જેના કારણે ભારતમાં ફુગાવો વધવાનો ભય છે.

૩. રૂપિયો રેકોર્ડ નીચી સપાટીએ પહોંચ્‍યો

 ભારતીય રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે ૯૫.૦૭ ના સર્વકાલીન નીચલા સ્‍તરે પહોંચી ગયો છે.

૪. એક્‍ઝિટ પોલ હલચલ

ચાર રાજ્‍યો અને એક કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશમાં એક્‍ઝિટ પોલના પરિણામોએ બજારમાં અનિﾍતિતા ઊભી કરી છે.

૫. યુએસ ફેડનું વલણ

યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના દ્વેષપૂર્ણ વલણથી વ્‍યાજ દરમાં ઘટાડાની અપેક્ષાઓ ઓછી થઈ ગઈ છે. આનાથી રોકાણકારો પણ ડરી ગયા છે.

મધ્‍ય પૂર્વમાં યુદ્ધ વચ્‍ચે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ડોલર ૧૨૬ ને વટાવી ગયા છે. નવીનતમ માહિતી અનુસાર, બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ ઓઇલ લગભગ ડોલર ૧૨૬.૩૧ પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે, જે માર્ચ ૨૦૨૨ પછીનું સૌથી ઊંચું સ્‍તર છે. હાલમાં તે પ્રતિ બેરલ ડોલર ૧૨૩ ની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું છે.

બીબીસી અનુસાર, આજે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પને ઈરાન સામેના હુમલા અંગે માહિતી આપવામાં આવશે. સેન્‍ટકોમે ઈરાન સામે નાના પરંતુ ખૂબ જ શક્‍તિશાળી હુમલા માટે એક યોજના તૈયાર કરી છે. તેનો ઉદ્દેશ્‍ય યુદ્ધને સીધો લંબાવવાનો નથી, પરંતુ ઈરાનને વાટાઘાટો માટે સંમત થવા માટે દબાણ કરવાનો છે.

આ સમાચાર આવ્‍યા પછી તેલના ભાવમાં વધારો થયો છે. તેલના વધતા ભાવ અંગે, ઈરાની સંસદના સ્‍પીકર મોહમ્‍મદ બાઘર ગાલિબાફે કટાક્ષમાં કહ્યું કે આગામી સીમાચિﾎ ઼૧૪૦ થવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે ટ્રમ્‍પને તેમના પોતાના લોકો દ્વારા નકામી સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.

તેમણે યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્‍કોટ બેસન્‍ટની પણ મજાક ઉડાવતા કહ્યું કે તેમની સલાહ તેલના ભાવમાં વધારો તરફ દોરી રહી છે.

આજે, ૩૦ એપ્રિલ, ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો ૯૫.૨૦ના રેકોર્ડ નીચા સ્‍તરે પહોંચી ગયો. આ ઘટાડો મધ્‍ય પૂર્વ યુદ્ધ અને ઉર્જા પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે થયો હતો. વિદેશી બ્રોકરેજ ફર્મ બર્નસ્‍ટેઇનના મતે, જો ઈરાન યુદ્ધ ચાલુ રહેશે, તો રૂપિયો ૯૮ સુધી પહોંચી શકે છે.

વિદેશી રોકાણકારો (FPIs) દ્વારા સતત વેચાણ અને વધતા વૈશ્વિક વેપાર તણાવને કારણે આ ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ૨૦૨૬ ની શરૂઆતથી જ રૂપિયો દબાણ હેઠળ છે. ગયા વર્ષે, ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫ માં, રૂપિયો પહેલીવાર ૯૦ ના સ્‍તરને પાર કરી ગયો હતો.

મધ્‍ય પૂર્વના સંઘર્ષને દાયકાઓમાં સૌથી ગંભીર ઉર્જા સંકટ માનવામાં આવી રહ્યું છે, જેની સીધી અસર ભારત પર પડી રહી છે.

તેલના ભાવઃ કાચા તેલના ભાવમાં વધારાને કારણે ભારતના આયાત બિલમાં વધારો થયો છે.

આવશ્‍યક ચીજવસ્‍તુઓ મોંઘી છેઃ LPG, પ્‍લાસ્‍ટિક અને અન્‍ય પેટ્રોકેમિકલ ઉત્‍પાદનોનો પુરવઠો પ્રભાવિત થયો છે.

ફુગાવાનો ભયઃ ડોલરના ભાવમાં વધારાથી પેટ્રોલ, ડીઝલ અને આયાતી ચીજવસ્‍તુઓના ભાવ વધશે, જેના કારણે છૂટક ફુગાવો વધી શકે છે.

વિદેશમાં અભ્‍યાસ અને મુસાફરી વધુ મોંઘી બનશેઃ વિદેશમાં મુસાફરી કરવા અથવા અભ્‍યાસ કરવા માટે ડોલર ખરીદવા પર હવે વધુ રૂપિયા ખર્ચ થશે.

ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સના ભાવઃ મોબાઇલ ફોન, લેપટોપ અને આયાતી ભાગો વધુ મોંઘા થઈ શકે છે કારણ કે ચૂકવણી ડોલરમાં કરવામાં આવે છે.