રાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને સંસદના ઉપલા ગૃહમાંથી મહત્‍વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. સોમવારે નવા ચૂંટાયેલા રાજ્‍યસભા સાંસદો (RS MPs) ના શપથ ગ્રહણ સાથે, સંસદના ઉપલા ગૃહમાં સમીકરણ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ની આગેવાની હેઠળના રાષ્ટ્રીય લોકશાહી જોડાણ (NDA) હવે રાજ્‍યસભામાં પહેલા કરતાં વધુ મજબૂત સ્‍થિતિ ધરાવે છે. આ નવા ફેરબદલથી મોદી સરકારને રાજ્‍યસભામાં બે તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવવાની તક મળશે.

જો સરકાર આગામી સત્રોમાં લોકસભાની બેઠકો વધારવા અને આગામી સામાન્‍ય ચૂંટણીઓ સુધીમાં મહિલાઓ માટે ૩૩ અનામત લાગુ કરવા સંબંધિત મુખ્‍ય બંધારણીય સુધારા બિલો પસાર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો આ બદલાયેલ ગણતરી ગેમ-ચેન્‍જર સાબિત થશે.

રાજ્‍યસભામાં NDAના સાંસદોની સંખ્‍યા હવે વધીને ૧૪૧ થઈ ગઈ છે, જેમાં હાલમાં ૨૪૨ સભ્‍યો છે. વધુમાં, સરકાર ૧૦ નામાંકિત અને સ્‍વતંત્ર સાંસદોના સમર્થન પર પણ આધાર રાખી શકે છે. આનાથી NDAના પુષ્ટિ થયેલ સભ્‍યોની સંખ્‍યા ૧૫૧ થઈ ગઈ છે, જે ગૃહમાં સરળ બહુમતી માટે જરૂરી આંકડાથી ઘણી વધારે છે. જોકે, NDA હજુ પણ બે તૃતીયાંશ બહુમતી માટે જરૂરી ૧૧ બેઠકો ઓછી છે.

આ નવા સંસદીય સમીકરણમાં, બે પ્રાદેશિક પક્ષો - ઓડિશાનો બીજુ જનતા દળ (BJD - ૫ સાંસદો) અને આંધ્ર પ્રદેશનો YSR કોંગ્રેસ પાર્ટી (YSRCP - ૪ સાંસદો) - કિંગમેકરની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. આ બંને પક્ષો NDAનો ભાગ નથી કે વિપક્ષ INDIA બ્‍લોક સાથે જોડાયેલા નથી. જોકે, ઇતિહાસ દર્શાવે છે કે બંને પક્ષોએ ભૂતકાળમાં સરકારના ઘણા મુખ્‍ય અને મુખ્‍ય કાયદાકીય એજન્‍ડાઓને ખુલ્‍લેઆમ સમર્થન આપ્‍યું છે. જો સરકારને આ નવ સાંસદોનો ટેકો મળે છે, તો રાજ્‍યસભામાં NDA ની સંખ્‍યા ૧૬૦ સુધી પહોંચી જશે.

૩ પﾍમિ બંગાળ બેઠકોઃ આગામી સમયમાં પﾍમિ બંગાળમાં ખાલી પડેલી ત્રણ રાજ્‍યસભા બેઠકો માટે પેટાચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. રાજ્‍ય વિધાનસભામાં ભાજપની મજબૂત સંખ્‍યાને જોતાં, ભાજપ ત્રણેય બેઠકો જીતશે તે લગભગ નિﾍતિ માનવામાં આવે છે. આનાથી NDA ની સંખ્‍યા ૧૬૩ થશે.

TMC માં મોટા ભાગલાના દાવાઃ તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) માં બળવાખોર જૂથોનો દાવો છે કે આગામી દિવસોમાં પક્ષમાં વધુ રાજ્‍યસભા સાંસદો રાજીનામું આપી શકે છે. જો આવું થાય, તો NDA માટે ૨૪૫ સભ્‍યોની રાજ્‍યસભામાં બે તૃતીયાંશ બહુમતી માટે જરૂરી ૧૬૪ ના જાદુઈ આંકડા સુધી પહોંચવું ખૂબ સરળ બનશે.

રાજ્‍યસભામાં સરકાર બનાવવાનો માર્ગ સ્‍પષ્ટ દેખાય છે, પરંતુ વાસ્‍તવિક અને સૌથી મોટો પડકાર હજુ પણ લોકસભામાં છે. જોકે, વિપક્ષી છાવણીમાં થયેલા હિજરતથી NDA ની આશાઓ મજબૂત થઈ ગઈ છે. ૨૮ સાંસદો સાથે સંસદમાં ચોથા ક્રમની સૌથી મોટી પાર્ટી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) માં પહેલેથી જ મોટો બળવો ફાટી નીકળ્‍યો છે, જ્‍યારે તમિલનાડુમાં DMK કોંગ્રેસથી અલગ થયાના અહેવાલોએ વિપક્ષી INDIA જોડાણને નબળું પાડ્‍યું છે.

જો લોકસભા સ્‍પીકર ઓમ બિરલા ૨૦ બળવાખોર ટીએમસી સાંસદોને નેશનલિસ્‍ટ સિટીઝન્‍સ પાર્ટી ઓફ ઈન્‍ડિયા (NCPI) સાથે અને છ બળવાખોર શિવસેના યુબીટી સાંસદોને શિવસેનાના એકનાથ શિંદે જૂથ સાથે ભેળવી દેવાને મંજૂરી આપે છે, તો લોકસભામાં NDA ની તાકાત નાટકીય રીતે વધશે. જો કે, આનાથી પણ NDA માટે ૫૪૦ સભ્‍યોની લોકસભામાં બંધારણીય સુધારા માટે જરૂરી ૩૬૦ સભ્‍યો સુધી પહોંચવું મુશ્‍કેલ પડકાર ઉભો કરશે.