વોશિંગ્ટન, તા.૨૧: કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) ના યુગમાં ડેટા સેન્ટર્સ પર પર્યાવરણ અને પાણીના અતિશય વપરાશને લઈને થઈ રહેલા પ્રહારો પર જાણીતા કેનેડિયન ઉદ્યોગપતિ અને 'શાર્ક ટેન્ક' ફેમ રોકાણકાર કેવિન ઓ'લેરીએ જોરદાર પલટવાર કર્યો છે. તેમણે દાવો કર્યો છે કે આધુનિક AI ડેટા સેન્ટર્સ હવે ૧૫ વર્ષ જૂની ટેકનોલોજી પર નથી ચાલતા અને તેમાં પાણીનો વપરાશ અગાઉના સમય કરતાં આશ્ચર્યજનક રીતે ઘટી ગયો છે.

ગ્લેન બેકના રેડિયો પ્રોગ્રામમાં વાત કરતા ઓ'લેરીએ જણાવ્યું હતું કે, કૂલિંગ સિસ્ટમ્સમાં આવેલા ટેકનોલોજીકલ ક્રાંતિના કારણે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. ઉટાહમાં પોતાના ૧.૪ ગીગાવોટ કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા ધરાવતા ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટનો હવાલો આપતાં તેમણે ઉમેર્યું, "કોઈપણ નવું આધુનિક ડેટા સેન્ટર હવે સામાન્ય ગોલ્ફ કોર્સ જેટલું જ પાણી વાપરે છે. ૧૫ વર્ષ પહેલાં વર્જિનિયાના જૂના ડેટા સેન્ટરોને કારણે ઉદ્યોગનું નામ ખરાબ થયું હતું, પરંતુ આજનું ચિત્ર તદ્દન અલગ છે."

સેમ ઓલ્ટમેન પણ કહી ચૂક્યા છે: 'પાણીનો મુદ્દો તદ્દન બોગસ'

આ પહેલાં OpenAI ના CEO સેમ ઓલ્ટમેને પણ AI સર્ચમાં ગેલન ગેલન પાણી વપરાતું હોવાની અફવાઓને ફગાવી દીધી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે પહેલાં બાષ્પીભવનકારી (Evaporative) કૂલિંગ સિસ્ટમ વપરાતી હતી, પરંતુ હવે 'ક્લોઝ્ડ-લૂપ' (Closed-loop) પદ્ધતિને કારણે પાણીનું પુનઃચક્રણ થાય છે.

જોકે, પર્યાવરણપ્રેમીઓ અને બિઝનેસ ઇનસાઇડરના અહેવાલો હજુ પણ દાવો કરે છે કે અમુક મોટા ડેટા સેન્ટર્સ દરરોજ ૪૯,૦૦૦ નાગરિકો વાપરે એટલું પાણી વાપરે છે.

"ડેટા સેન્ટર્સે પોતાની વીજળી જાતે બનાવવી પડશે"

ઓ'લેરીએ માત્ર પર્યાવરણનો બચાવ જ નથી કર્યો, પરંતુ ટેક કંપનીઓ માટે એક કડક નિયમ લાવવાની પણ ભલામણ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે, રાષ્ટ્રીય વીજ ગ્રીડ પર બોજ વધારવાને બદલે હવે જે પણ કંપની ડેટા સેન્ટર બનાવે, તેણે અબજો ડોલર ખર્ચીને પોતાની વીજળી જાતે ઉત્પન્ન કરવી જોઈએ અને વધારાની વીજળી પબ્લિક ગ્રીડને આપવી જોઈએ.

નોંધનીય છે કે ઓ'લેરી હાલમાં ઉટાહ પ્રોજેક્ટના વિરોધીઓ પર ચાઇનીઝ કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી સાથે સંબંધ હોવાનો આક્ષેપ કરવા બદલ માનહાનિના કેસનો પણ સામનો કરી રહ્યા છે, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, પાણી અને ઊર્જાની આ ચર્ચા હવે કેન્દ્રસ્થાને આવી ગઈ છે.