News of Monday, 16th November 2026
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના એશિયા પ્રવાસ પહેલાં ચીન સાથે તણાવ વધ્યો
જાસૂસીકાંડ અને અદ્યતન ચિપ ટેકનોલોજીનો વિવાદ વકર્યો : શી જિનપિંગ અને પુતિન સાથે ઐતિહાસિક ત્રિપક્ષીય બેઠકમાં પરમાણુ શસ્ત્રો, ઈરાન અને વૈશ્વિક સુરક્ષા અંગે ચર્ચાની તૈયારી : અમેરિકા–ચીન વચ્ચે વેપારયુદ્ધ ફરી ભડકવાની આશંકા : તાઇવાનને શસ્ત્રો વેચવાના પ્રશ્ને મતભેદ : ચીનના શેનઝેનમાં ૧૯ નવેમ્બરે વિશ્વની ત્રણ મહાસત્તાઓના વડાઓની મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાશે

વોશિંગ્ટન–બેઇજિંગ, તા. ૧૬ : અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એશિયા પ્રવાસ પહેલાં અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે જાસૂસીના ગંભીર આરોપો, અત્યાધુનિક કમ્પ્યુટર ચિપ્સની નિકાસ, તાઇવાનની સુરક્ષા અને વેપાર કરારોને લઈને તણાવ વધી રહ્યો છે. ટ્રમ્પ આવતીકાલે ફિલિપાઇન્સના મનીલામાં દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના દેશોના નેતાઓ સાથે બેઠક યોજ્યા બાદ ચીનના શેનઝેન શહેરમાં એશિયા–પેસિફિક આર્થિક સહયોગ સંમેલનમાં ભાગ લેશે. અહીં ૧૯ નવેમ્બરે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે તેમની ઐતિહાસિક ત્રિપક્ષીય બેઠક યોજાવાની છે. ચીને પણ આ બેઠકની પુષ્ટિ કરી છે.
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેનો તાજો વિવાદ વિશ્વની અગ્રણી ચિપ ઉત્પાદક કંપની એનવીડિયાના ભૂતપૂર્વ વડા જેન્સન હુઆંગ સાથે સંકળાયેલા કથિત જાસૂસી પ્રકરણને કારણે વધુ ગંભીર બન્યો છે. અમેરિકાના અહેવાલોમાં હુઆંગના સંપર્કમાં રહેલી એક મહિલાના ચીની ગુપ્તચર એજન્સીઓ સાથે સંબંધ હોવાની શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જોકે આ આરોપોની અંતિમ કાનૂની પુષ્ટિ થઈ નથી. ચીને આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. અમેરિકન અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે ટ્રમ્પ શી જિનપિંગ સાથેની મુલાકાતમાં આ પ્રકરણ સીધું ઉઠાવે તેવી શક્યતા ઓછી છે.
અમેરિકાએ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના કારણો દર્શાવી ચીનને અત્યાધુનિક કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા ચિપ્સ અને સંબંધિત ટેકનોલોજી ઉપલબ્ધ કરાવવા નિયંત્રણો મૂક્યાં છે. બીજી તરફ ચીને દુર્લભ ખનિજોની નિકાસ ઉપર નિયંત્રણો લાદીને અમેરિકન ટેકનોલોજી ઉદ્યોગ ઉપર દબાણ વધાર્યું છે. બંને દેશો વચ્ચે હાલની કામચલાઉ વેપાર સમજૂતી આગામી વર્ષની શરૂઆત સુધી લંબાવવામાં આવી છે. તેમ છતાં નવા પ્રતિબંધો અને વેપાર કરારોના અમલ અંગે મતભેદ યથાવત્ છે.
આ મુલાકાતમાં તાઇવાનનો પ્રશ્ન પણ મહત્વનો બની શકે છે. અમેરિકા તાઇવાનને શસ્ત્રો પૂરા પાડવાની યોજના આગળ ધપાવી રહ્યું છે, જ્યારે ચીન તેનો સખત વિરોધ કરે છે. રાજદ્વારી વિશ્લેષકોના મતે શી જિનપિંગ અમેરિકાની સંભવિત નવી શસ્ત્રવેચાણ યોજનાને વિલંબિત કરાવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. જોકે તાઇવાન અંગે કોઈ ચોક્કસ સમજૂતી થઈ હોવાની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
આ દરમિયાન વિશ્વનું ધ્યાન ટ્રમ્પ, પુતિન અને શી જિનપિંગની સંયુક્ત બેઠક ઉપર કેન્દ્રિત થયું છે. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા પ્રમાણે પરમાણુ શસ્ત્રોની સંખ્યા ઘટાડવા અને તેના પ્રસારને નિયંત્રિત કરવા અંગે ચર્ચા મુખ્ય મુદ્દો રહેશે. ઈરાનની પરિસ્થિતિ અંગે પણ મંત્રણા થવાની શક્યતા છે. અમેરિકન અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે યુક્રેન યુદ્ધ આ બેઠકના સત્તાવાર એજન્ડામાં નથી. બીજી તરફ રશિયાએ યુક્રેન અંગે ચર્ચાની સંભાવના દર્શાવી છે.
રાજકીય રીતે પણ ટ્રમ્પ માટે આ પ્રવાસ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. અમેરિકાની તાજેતરની મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીને થયેલા નુકસાન બાદ ટ્રમ્પ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી ક્ષેત્રે મોટી સફળતા મેળવવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જોકે અમેરિકા, ચીન અને રશિયા વચ્ચે પરમાણુ શસ્ત્રો, વેપાર, ટેકનોલોજી અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા જેવા પ્રશ્નો ઉપર ગંભીર મતભેદ હોવાથી તાત્કાલિક ઐતિહાસિક કરાર થવાની શક્યતા ઓછી હોવાનું નિષ્ણાતો માને છે.
(11:21 AM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
