નવી દિલ્‍હી,તા.૨૭: દેશની બિન-જીવન વીમા કંપનીઓ વાહનો માટે થર્ડ-પાર્ટી વીમા પ્રીમિયમ વધારવા માંગે છે. તેઓ વીમા નિયમનકાર, IRDAI પાસેથી આ વિનંતી કરી રહ્યા છે. જો આવું થાય, તો ૨૦૨૨ ચાર વર્ષમાં પહેલી વાર બનશે જ્‍યારે થર્ડ-પાર્ટી વીમો વધુ મોંઘો થશે. કંપનીઓ વધતા અંડરરાઇટિગ નુકસાન અને દાવાના ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારાને કારણે પ્રીમિયમમાં વધારો કરવાની માંગ કરી રહી છે.

મોટર વીમા સેગમેન્‍ટનું કદ રૂ.૧ લાખ કરોડને વટાવી ગયું છે. મોટર વીમામાં અંડરરાઇટિગ નુકસાન ત્‍યારે થાય છે જ્‍યારે વીમા કંપની વાહન માલિકો પાસેથી મેળવેલા પ્રીમિયમ કરતાં દાવાઓમાં વધુ ચૂકવણી કરે છે. ઇન્‍ડિયન એક્‍સપ્રેસના એક અહેવાલ મુજબ, આ સેગમેન્‍ટમાં નુકસાન ઉપરાંત, સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના ચુકાદાએ વીમા કંપનીઓની ચિતાઓમાં પણ વધારો કર્યો છે, જેમાં તેમને ગૃહિણીઓના કામના આર્થિક મૂલ્‍ય (રૂ.૩૦,૦૦૦/મહિના) ને દાવાની ગણતરીમાં સમાવવાનો આદેશ આપવામાં આવ્‍યો છે. આનાથી દાવાની ચુકવણીનો ખર્ચ પણ વધ્‍યો છે.

દેશમાં તૃતીય-પક્ષ મોટર વીમા પ્રીમિયમમાં છેલ્‍લો વધારો ૧ જૂન, ૨૦૨૨ ના રોજ થયો હતો. તે સમયે, માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH) એ IRDAI ની ભલામણોના આધારે સુધારેલા દરોને સૂચિત કર્યા હતા. ૨૦૨૨ પહેલાં, COVID-19 રોગચાળા દરમિયાન (નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૧ અને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨ માં), કેન્‍દ્ર સરકારે વાહન માલિકો પરનો બોજ ઘટાડવા માટે વીમા દરો સ્‍થિર કર્યા હતા.

૧૧ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજના પોતાના નિર્ણયમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે મોટર વાહન અધિનિયમ હેઠળ વળતર નક્કી કરતી વખતે ગૃહિણીઓ દ્વારા કરવામાં આવતા અવેતન ઘરેલું કામના આર્થિક મૂલ્‍યને માન્‍યતા આપી હતી. અહેવાલો અનુસાર, આ નિર્ણય ઘરેલુ સંભાળનું નુકસાન હેઠળ વળતરની જોગવાઈ કરે છે જે દર મહિને રૂ.૩૦,૦૦૦ ની આવક પર આધારિત છે, જે ફુગાવા સાથે સમયાંતરે વધશે. પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ, આ નિર્ણયથી ઉદ્યોગના મોટર વીમા નુકસાનનો ગુણોત્તર ૧૨% થી ૧૫% સુધી વધવાની અપેક્ષા છે. વીમા કંપનીઓ કહે છે કે પ્રીમિયમ પર્યાપ્તતા પુનઃસ્‍થાપિત કરવા માટે દરમાં વધારો જરૂરી છે.

ભારતમાં વાહનો માટે તૃતીય-પક્ષ વીમો ફરજિયાત છે. તે અન્‍ય (તૃતીય-પક્ષ) ને થયેલા નુકસાનને આવરી લે છે, જ્‍યારે ઓન ડેમેજ (OD) પોતાના વાહનને થયેલા નુકસાનને આવરી લે છે. ડેટા દર્શાવે છે કે માર્ચ ૨૦૨૬ માં પૂરા થતા નાણાકીય વર્ષમાં, વીમા કંપનીઓ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા કુલ રૂ.૧.૦૮ લાખ કરોડના મોટર પ્રીમિયમમાં ફક્‍ત તૃતીય-પક્ષ વીમાનો હિસ્‍સો ૬૦% (૬૪,૨૨૭ કરોડ) હતો.

મોટાભાગની વીમા કંપનીઓના મોટર પોર્ટફોલિયો તૃતીય-પક્ષ વીમા તરફ મોટા પ્રમાણમાં વળાંક લે છે, કારણ કે ઓન ડેમેજ (OD) સેગમેન્‍ટમાં સેવાની જરૂરિયાતો વધુ હોય છે અને દાવાની આવર્તન (૨૫% સુધી) વધુ હોય છે. પરિણામે, વીમા કંપનીઓ સરકારને તૃતીય-પક્ષ વીમા દર વધારવા માટે વિનંતી કરી રહી છે.