વોશિંગ્ટન, તા. ૪ : અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વર્ષ ૨૦૨૬ના અંત પછી ઇઝરાયલને દર વર્ષે આપવામાં આવતી આશરે ૪ અબજ ડૉલરની સહાય બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ સાથે આ અંગે સહમતી થઈ છે. જોકે અમેરિકી કોંગ્રેસની ભૂમિકા અને અગાઉના સહાય કરારને કારણે આ નિર્ણયનો અમલ કેવી રીતે થશે તે હજી સ્પષ્ટ નથી.

અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇઝરાયલને આપવામાં આવતી વાર્ષિક આર્થિક અને લશ્કરી સહાય અંગે મહત્ત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરતાં આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ચર્ચા જગાવી છે. ટ્રમ્પે એક ટેલિવિઝન મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયલ હવે સમૃદ્ધ અને શક્તિશાળી દેશ છે તથા તેને અમેરિકાની અગાઉ જેવી નાણાકીય સહાયની જરૂર નથી.

ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ સાથે છેલ્લા કેટલાક સમયથી આ મુદ્દે ચર્ચા ચાલી રહી હતી અને બંને વચ્ચે સહમતી થઈ છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સહાય બંધ કરવાનો અર્થ ઇઝરાયલ સાથેના સંબંધો તોડવાનો નથી. અમેરિકા ઇઝરાયલને શસ્ત્રોનું વેચાણ ચાલુ રાખશે અને જરૂરિયાત ઊભી થાય તો મદદ પણ કરશે. 

અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વર્ષ ૨૦૧૬માં થયેલા કરાર મુજબ દસ વર્ષમાં કુલ ૩૮ અબજ ડૉલરની સહાયની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. તેમાં દર વર્ષે અંદાજે ૩.૮ અબજ ડૉલરની લશ્કરી સહાયનો સમાવેશ થાય છે. આ કરાર સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૮ સુધી અમલમાં રહેવાનો હોવાથી વર્ષ ૨૦૨૬ના અંતે સહાય એકાએક બંધ કરવાના નિર્ણય માટે અમેરિકી કોંગ્રેસની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. 

ઇઝરાયલના વિરોધપક્ષના નેતા ગાદી આઇઝનકોટ અને યાઇર ગોલાને આ જાહેરાત સામે ગંભીર વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમના મતે હાલની સુરક્ષા પરિસ્થિતિમાં અમેરિકાની સહાય બંધ થવાથી ઇઝરાયલની સંરક્ષણ ક્ષમતાને મોટો ફટકો પડી શકે છે. ટ્રમ્પની જાહેરાત બાદ નેતન્યાહુ તરફથી તેની જાહેર પુષ્ટિ તાત્કાલિક કરવામાં આવી નહોતી. 

અમેરિકાની ચૂંટણીમાં ઇઝરાયલને મળતી સહાય પણ રાજકીય ચર્ચાનો મુદ્દો બની છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે ડેમોક્રેટિક ઉમેદવારો અમેરિકાની આ સહાયનો ઉપયોગ રિપબ્લિકન પાર્ટી સામે ચૂંટણીપ્રચારમાં કરી રહ્યા છે. આમ, ટ્રમ્પની જાહેરાતને અમેરિકાની આંતરિક રાજનીતિ તેમજ પશ્ચિમ એશિયાની સુરક્ષા અને રાજદ્વારી સંબંધોના સંદર્ભમાં મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. 

ઉપર દર્શાવેલા અમેરિકાની ચૂંટણીના બેઠકવાર આંકડા ભારતીય સમય પ્રમાણે ૪ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ની સવારના આશરે ૮:૩૫ વાગ્યા આસપાસના ઉપલબ્ધ પરિણામો આધારિત છે. મતગણતરી આગળ વધતાં આ આંકડા બદલાશે. ડેમોક્રેટ્સની પ્રતિનિધિગૃહમાં બહુમતી અંગેની આગાહી જાહેર થઈ છે, પરંતુ તમામ બેઠકોનાં અંતિમ પ્રમાણિત પરિણામો હજી બાકી છે.