વોશિંગ્ટન: અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બરાક ઓબામાના સમયની જૂની ડીલની આકરી ટીકા કરતા ઈરાન સાથે એક નવી ઐતિહાસિક પરમાણુ સમજૂતીનો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે આ નવી ડીલ ઈરાનને ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર બનાવવા નહીં દે. 

જોકે, ઈઝરાયેલ આ સમજૂતીથી ભારે નારાજ છે કારણ કે તેમાં ઈરાનની અંદર જ યુરેનિયમ ડાયલ્યુટ (હળવું) કરવાની વાત છે અને કોઈ ચોક્કસ સમયમર્યાદા નક્કી કરાઈ નથી. બીજી તરફ, ઈરાનની ન્યૂઝ એજન્સી ફાર્સે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આજે રવિવારે ડીલ પર હસ્તાક્ષર થવાની કોઈ શક્યતા નથી. ટ્રમ્પ ૧૪ જૂને પોતાના જન્મદિવસે આ ડીલ સાઈન કરાવીને રાજકીય લાભ લેવા માંગે છે, પરંતુ ઈરાની સત્તાવાળાઓ દબાણમાં આવવા તૈયાર નથી.

આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધોમાં મોટો વળાંક આવ્યો છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાત કરી છે કે તેઓ ઈરાન સાથે એક નવી ડીલ કરવા જઈ રહ્યા છે, જે બરાક ઓબામાના સમયની જેસીપીઓએ (જેસીપીઓએ) ડીલ કરતા તદ્દન અલગ છે. 

ટ્રમ્પના મતે ઓબામાની ડીલ ઈરાન માટે પરમાણુ બોમ્બ બનાવવાનો સરળ રસ્તો હતો અને તેમાં ઈરાનને ૧.૭ અબજ ડોલર રોકડા ચૂકવાયા હતા, જ્યારે તેમની નવી ડીલ પરમાણુ હથિયારો સામે એક 'મજબૂત દીવાલ' સમાન છે અને તેમાં કોઈ રોકડ વ્યવહાર થશે નહીં.

ટ્રમ્પે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે આ સમજૂતી પર રવિવારે હસ્તાક્ષર થવાના છે અને ત્યારબાદ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સૌના માટે ખુલ્લી મુકાશે. યોગ્ય સમયે અમેરિકાના બી-૨ બોમ્બર્સ જમીનમાં ઊંડે દાટવામાં આવેલા પરમાણુ ધૂળ (ન્યુક્લિયર ડસ્ટ) ને નષ્ટ કરશે અથવા તેને હળવી કરશે. 

જોકે, ટ્રમ્પની આ 'અયોગ્ય સમયની' અને 'યોગ્ય સમયે પગલાં લેવાની' વાતોથી ઈઝરાયેલ ભારે ચિંતિત થઈ ગયું છે. ઈઝરાયેલનું માનવું છે કે ઈરાન વાટાઘાટોને લંબાવવાનો લાંબો ઇતિહાસ ધરાવે છે અને 'યોગ્ય સમયે' નો અર્થ વર્ષો પણ લાગી શકે છે. ઈરાનની અંદર જ યુરેનિયમ હળવું કરવાની ટ્રમ્પની તૈયારી ઈઝરાયેલની સુરક્ષા માટે મોટો ખતરો બની શકે છે.