વોશિંગ્ટન, તા. 16: દાયકાઓથી દુશ્મનાવટ અને લોહિયાળ સંઘર્ષના સાક્ષી રહેલા પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) માંથી એક આશાસ્પદ સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે ઈઝરાયેલ અને લેબનોન વચ્ચે ૩૪ વર્ષમાં પ્રથમ વખત ઉચ્ચ સ્તરીય ઐતિહાસિક વાટાઘાટો થવા જઈ રહી છે. આ જાહેરાત બાદ આખા વિશ્વની નજર હવે આ બંને પડોશી દેશોની મુલાકાત પર ટકેલી છે.
"થોડો શ્વાસ લેવાની જગ્યા મળશે": ટ્રમ્પ
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર એક પોસ્ટમાં લખ્યું કે, "ઈઝરાયેલ અને લેબનોન વચ્ચે તણાવ ઓછો કરવા અને થોડી રાહત મેળવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. બંને દેશોના નેતાઓએ વાત કરી હોય તેને ૩૪ વર્ષ જેટલો લાંબો સમય વીતી ગયો છે. આ વાટાઘાટો કાલે જ યોજાશે. ઘણું સારું!" ટ્રમ્પની આ મધ્યસ્થી પશ્ચિમ એશિયામાં સતત વધી રહેલા સંઘર્ષને રોકવા માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
ત્રિપક્ષીય બેઠકમાં ઘડાયું માળખું
ઉલ્લેખનીય છે કે, ગત મંગળવારે અમેરિકાના નેતૃત્વમાં ઈઝરાયેલ અને લેબનોન સાથે એક ત્રિપક્ષીય બેઠક યોજાઈ હતી. ૧૯૯૩ પછીની આ પ્રથમ ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત હતી. આ બેઠકમાં અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો અને બંને દેશોના રાજદૂતો હાજર રહ્યા હતા. આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય યુદ્ધવિરામ, સુરક્ષા સહયોગ અને કાયમી શાંતિ માળખું તૈયાર કરવાનો હતો.
લેબનોન માટે આર્થિક ઉદ્ધારની તક
અમેરિકાએ ખાતરી આપી છે કે જો આ વાટાઘાટો સફળ રહેશે, તો લેબનોનને નોંધપાત્ર પુનઃનિર્માણ સહાય અને આર્થિક મદદ પૂરી પાડવામાં આવશે. આ સાથે જ લેબનોન સરકારમાં બાહ્ય પ્રભાવ (ખાસ કરીને ઈરાન અને હિઝબુલ્લાહ) ને કાબૂમાં લેવાની યોજનાઓને પણ અમેરિકાનું સમર્થન મળશે.
ઈઝરાયેલની સુરક્ષા અને લેબનોનની સાર્વભૌમત્વ
ઈઝરાયેલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે લેબનોનમાં સક્રિય તમામ બિન-રાજ્ય સશસ્ત્ર જૂથો (આતંકી સંગઠનો) ને નિઃશસ્ત્ર કરવા અને તેમના માળખાને તોડી પાડવાના પક્ષમાં છે. બીજી તરફ, લેબનોને પોતાની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને સાર્વભૌમત્વ જાળવી રાખીને દેશમાં ચાલી રહેલી ગંભીર માનવતાવાદી કટોકટીને દૂર કરવા માટે નક્કર પગલાં લેવાની હાકલ કરી છે.
શું ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આ રાજદ્વારી સફળતા પશ્ચિમ એશિયામાં કાયમી શાંતિ સ્થાપિત કરી શકશે? તે તો આવનારો સમય જ કહેશે, પરંતુ ૩૪ વર્ષ પછીની આ વાતચીત ચોક્કસપણે એક નવા પ્રકરણની શરૂઆત છે.
ઝડપી વિગત: ૧૯૯૩ પછી આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે ઈઝરાયેલ અને લેબનોન આટલા ઉચ્ચ સ્તરે સીધી વાટાઘાટોમાં જોડાશે.