નવી દિલ્હી: વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચેની તાજેતરની હાઇ-પ્રોફાઇલ મુલાકાતે વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ભારે ચર્ચા જગાવી છે, ત્યારે આ બેઠકથી ભારતને ખરેખર શું ફાયદો થયો તે અંગે મનમોહન સિંહ સરકારમાં પૂર્વ વિદેશ સચિવ રહી ચૂકેલા નિરુપમા રાવે એક અત્યંત રોમાંચક અને ગંભીર વિશ્લેષણ રજૂ કર્યું છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ માત્ર બે નેતાઓ વચ્ચેની પરસ્પર કેમિસ્ટ્રી કે માત્ર સંબંધોને સુધારવાનો નહોતો. વાસ્તવમાં, ભારતની આસપાસની પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને ભૌગોલિક-રાજકીય વ્યવસ્થા જે રીતે ઝડપથી બદલાઈ રહી છે, તેવા અત્યંત નાજુક અને જટિલ સમયમાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોનું કુશળતાપૂર્વક સંચાલન કરવાનો આ એક ગંભીર વ્યૂહાત્મક પ્રયાસ હતો.

નિરુપમા રાવના મતે, આ બેઠકમાં સૌથી મહત્વની બાબત ટ્રમ્પ દ્વારા પીએમ મોદીના કરાયેલા અતિશયોક્તિભર્યા વખાણ નહોતા, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધી રહેલી અણધારી અસ્થિરતા વચ્ચે ભારતે રજૂ કરેલી તેની ચિંતાઓ અને G7 પરના વિશ્વાસ અંગેની વાત હતી. ટ્રમ્પનું અમેરિકા હંમેશા અન્ય દેશો પર દબાણ લાવવાની કે પોતાના લિવરેજનો ઉપયોગ કરવાની ભાષા બોલે છે, જ્યારે ભારત વૈશ્વિક મંચ પર હંમેશા સ્થિરતા, સંતુલન અને નિયમો આધારિત વ્યવસ્થાની વકાલાત કરે છે. પીએમ મોદીને "કિલર" અથવા "કઠિન વાટાઘાટકાર" કહેવાની ટ્રમ્પની આદત તેમની જૂની રાજકીય શૈલીનો એક ભાગ છે, જેમાં તેઓ અતિશયોક્તિને એક હથિયાર તરીકે વાપરે છે; તેથી ટ્રમ્પના શબ્દો કરતાં ભારતને વાસ્તવિક પરિણામોના રૂપમાં શું પ્રાપ્ત થયું તે જોવું વધુ પ્રસ્તુત બની રહે છે.

ભારત માટે આ બેઠકમાંથી શીખવા જેવા પાઠનો ઉલ્લેખ કરતાં પૂર્વ વિદેશ સચિવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ભારત જેવા પરિપક્વ અને મજબૂત વ્યૂહાત્મક માનસિકતા ધરાવતા દેશે પોતાની રાજદ્વારી સફળતાનું મૂલ્યાંકન કોઈ અમેરિકન પ્રમુખની પ્રશંસાના આધારે ન કરવું જોઈએ. વોશિંગ્ટન તરફથી મળતી પ્રત્યેક પ્રશંસાને ભારતે પોતાની વૈશ્વિક સ્વીકૃતિનું પ્રમાણપત્ર માનવાની બિલકુલ જરૂર નથી. ભારત પોતે જ એક વિશાળ મહાસત્તા અને વૈશ્વિક સ્તરે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવતો દેશ છે, જેને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે પોતાનું કદ સાબિત કરવા માટે કોઈની પુષ્ટિની અપેક્ષા નથી, અને ઓછામાં ઓછું ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તરફથી તો આવી કોઈ પુષ્ટિ કે સર્ટિફિકેટની ભારતને જરાય જરૂર નથી.