નવી દિલ્હી/ગાંધીનગર, તા.17 : સુપ્રીમ કોર્ટે સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) અંગે મોટી ટિપ્પણી કરતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે UCC એ બંધારણીય લક્ષ્ય છે અને તેને કોઈપણ ધર્મ સાથે જોડવું જોઈએ નહીં. કોર્ટે નોંધ્યું કે બંધારણના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતોમાં આર્ટિકલ 44 હેઠળ રાજ્યને સમગ્ર દેશ માટે સમાન નાગરિક સંહિતા સુનિશ્ચિત કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના અવલોકન મુજબ UCCનો ઉદ્દેશ્ય ધાર્મિક સ્વતંત્રતામાં હસ્તક્ષેપ કરવાનો નહીં, પરંતુ લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો, દત્તક જેવા નાગરિક મામલાઓમાં તમામ નાગરિકો માટે એક સમાન કાયદાકીય માળખું ઊભું કરવાનો છે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે કોઈપણ પ્રથા બંધારણ અને તેના ગરિમા, સ્વતંત્રતા અને સમાનતાના વિઝનથી ઉપર હોઈ શકે નહીં. 

દરમિયાન, ગુજરાત વિધાનસભાએ 24 માર્ચ 2026ના રોજ સાત કલાકથી વધુની ચર્ચા બાદ સમાન નાગરિક સંહિતા બિલ પસાર કર્યું છે. ઉત્તરાખંડ પછી ગુજરાત UCC લાગુ કરનારું દેશનું બીજું રાજ્ય બન્યું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે જણાવ્યું કે આ બિલ દરેકને સમાન અધિકાર આપે છે અને કોઈપણ સમુદાય સાથે ભેદભાવ કરતું નથી.

ગુજરાત UCC બિલમાં લગ્ન અને છૂટાછેડાની ફરજિયાત નોંધણી, એકપત્નીત્વ, બળજબરી કે છેતરપિંડીથી થયેલા લગ્નને અમાન્ય ઠેરવવા અને 7 વર્ષ સુધીની સજાની જોગવાઈ છે. લિવ-ઇન રિલેશનશિપની નોંધણી ફરજિયાત બનાવાઈ છે અને તેમાં જન્મેલા બાળકોને કાયદેસરનો દરજ્જો મળશે. બહુપત્નીત્વ પર પ્રતિબંધ મૂકાયો છે અને કોર્ટ સિવાયના છૂટાછેડા માટે 3 વર્ષ સુધીની સજાની જોગવાઈ છે. અનુસૂચિત જનજાતિને આ કાયદામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.

નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું કે UCC કોઈ ધર્મ વિરુદ્ધ નથી, તેનો ઉદ્દેશ્ય સમાન કાનૂની અધિકાર સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે ગોવામાં આઝાદી પહેલાથી સમાન નાગરિક સંહિતા અમલમાં છે અને ત્યાં એક પણ અન્યાય થયો નથી.