તા. ૪ સપ્ટેમ્બર ર૦ર૫ વિક્રમ સંવત ર૦૮૧ ભાદરવો સુદ – ૧૨ ગુરૂવાર
અનસેફ ફુડ બન્યું કાળઃ વર્ષે ૧૫ લાખ લોકોના મોત
WHOનો ચોંકાવનારો રિપોર્ટઃ ખરાબ ખોરાક પેટમાં પધરાવવાથી દર વર્ષે ૮૬ કરોડ લોકો બિમાર પડે છે : ૫ વર્ષથી ઓછી ઊંમરના બાળકોમાં બિમાર થવાનો ખતરો મોટા કરતા ત્રણ ગણો વધુ હોય છે
નવી દિલ્હી, તા.૪: કયારેક આપણે બગડેલું અને અસ્વચ્છ ખોરાક ખાઈએ છીએ, પરંતુ આ આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે. ગુરુવારે વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા અંદાજ મુજબ, દર વર્ષે ૮૬૦ મિલિયન લોકો બગડેલા ખોરાકને કારણે બીમાર પડે છે, અને જો સ્થિતિ વધુ ખરાબ થાય છે, તો આમાંથી ૧.૫ મિલિયનથી વધુ લોકો મળત્યુ પામે છે. આ આંકડા નાના બાળકો માટે ચિંતાજનક છે, જેમાં જણાવાયું છે કે ૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો મોટા બાળકો અને પુખ્ત વયના લોકો કરતાં બગડેલા ખોરાકથી બીમાર થવાની શકયતા લગભગ ત્રણ ગણી વધારે છે.
વિશ્વની વસ્તીના માત્ર ૯ ટકા હોવા છતાં, નાના બાળકો લગભગ તમામ ખોરાકજન્ય બીમારીઓ, ખાસ કરીને ઝાડા જેવી બીમારીઓથી પીડાય છે, જે આ યુવાન વય જૂથ માટે ખૂબ જ ઘાતક હોઈ શકે છે. વધુમાં, ખોરાકમાં મિથાઈલમકર્યુરી અને સીસા જેવા રસાયણોના સંપર્કમાં આવવાથી તેમના મગજને નુકસાન થઈ શકે છે અને આજીવન ન્યુરોલોજીકલ અને વિકાસલક્ષી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
આ વૈશ્વિક સંગઠનનો અંદાજ છે કે દૂષિત ખોરાક દર વર્ષે બીમારી અને ૧.૫ મિલિયનથી વધુ મળત્યુનું કારણ બને છે, જે ૮૬૬ મિલિયનથી વધુ લોકોનું કારણ બને છે. આમાંના ઘણા મળત્યુને સ્વચ્છ પાણી, સ્વચ્છતા અને સ્વચ્છતા, પેﾍરાઇઝ્ડ ખાદ્ય સુરક્ષા પદ્ધતિઓ અપનાવવા અને ગરીબો માટે આરોગ્યસંભાળની પહોંચ જેવા પગલાં દ્વારા અટકાવી શકાય છે. જોકે ૨૦૦૦ થી ખોરાકજન્ય રોગો અને વિકળતિઓનો એકંદર બોજ ઘટયો છે, પ્રાદેશિક અસંતુલન ચાલુ છે, જેમાં આફ્રિકા અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા સૌથી વધુ બોજ સહન કરે છે.
ખોરાકમાં બેક્ટેરિયા અને વાયરસ, તેમજ પરોપજીવી ચેપ સહિતના જૈવિક જોખમોના સંપર્કમાં આવવાથી મોટાભાગના ખોરાકજન્ય રોગો થયા (૨૦૨૧ માં આશરે ૮૬૦ મિલિયન), જ્યારે રાસાયણિક સંપર્કમાં સૌથી વધુ મળત્યુ થયા. ૨૦૨૧ માં, દૂષિત ખોરાકથી થતા મળત્યુના આશરે ૭૩% માટે રાસાયણિક જોખમોનો હિસ્સો હતો. આ રાસાયણિક-સંબંધિત મળત્યુમાંથી મોટાભાગના અકાર્બનિક આર્સેનિક (૪૨%) અને સીસા (૩૧%) સાથે જોડાયેલા હતા, જે હૃદય રોગ અને કેન્સરનું જોખમ વધારે છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના ડિરેક્ટર-જનરલ ડૉ.ટેડ્રોસ અધાનમ ઘેબ્રેયેસસે કહ્યું, ખાદ્ય સલામતી કોઈ નાની સમસ્યા નથી. તે દરેક ભોજન, દરેક પરિવાર, દરરોજ સ્પર્શે છે. અસુરક્ષિત અને દૂષિત ખોરાક હંમેશા એક મુખ્ય જાહેર આરોગ્ય ચિંતા રહી છે, પરંતુ અત્યાર સુધી, અમે તેના આﾍર્યજનક માનવ અને આર્થિક નુકસાનનું મોટું ચિત્ર સમજી શકયા નથી. પરંતુ આ નવા અંદાજોએ તેમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કર્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું, પ્રથમ વખત, દેશો પાસે સમસ્યા કયાં સૌથી ગંભીર છે તે ઓળખવા માટે પોતાનો ડેટા છે. આ માહિતી સાથે, સરકારો તેમના લોકોના સ્વાસ્થ્યને સુરક્ષિત રાખવા માટે જરૂરી પગલાંને પ્રાથમિકતા આપી શકે છે.
નવા WHO ડેટા ૨૦૦૦ થી ૨૦૨૧ દરમિયાન ૧૯૪ દેશોમાંથી બેક્ટેરિયા, વાયરસ, પરોપજીવી અને રસાયણો સહિત ૪૨ મુખ્ય ખોરાકજન્ય જોખમોનું મૂલ્યાંકન કરીને પુરાવા આધારને નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તળત કરે છે. અંદાજોમાં હવે ધાતુઓ, રોટાવાયરસ અને ટ્રાયપેનોસોમા ક્રુઝી સહિતના નવા જોખમોનો સમાવેશ થાય છે.
કુદરતીસ્ત્રોતો અને માનવ પ્રવળત્તિઓ બંનેમાંથી અકાર્બનિક આર્સેનિક, સીસું અને મિથાઈલમકર્યુરી જેવા રસાયણો દ્વારા ખોરાક બગડી શકે છે. એકવાર આ પદાર્થો ખાદ્ય શળંખલામાં પ્રવેશ કરે છે, પછી તેમને દૂર કરવા ઘણીવાર મુશ્કેલ અથવા અશકય બની જાય છે. સંગઠન સરકારોને સુધારેલી ખેતી પદ્ધતિઓ, કડક ઔદ્યોગિક નિયંત્રણો અને મજબૂત પર્યાવરણીય નિયમો દ્વારાસ્ત્રોત પર ખોરાકના બગાડને રોકવા માટે વિનંતી કરે છે.
જોકે સમય જતાં ખોરાકમાં કેટલીક ધાતુઓની હાજરી ઘટી રહી છે, આ અંદાજો પહેલી વાર દર્શાવે છે કે ધાતુઓનું સેવન હૃદય રોગ, કેન્સર અને માનસિક ક્ષતિનું જોખમ વધારી રહ્યું છે. અકાર્બનિક આર્સેનિક અને સીસું વાર્ષિક ૧ મિલિયનથી વધુ મળત્યુ સાથે સંકળાયેલું છે. મિથાઈલમકર્યુરી વિકાસશીલ મગજને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને બાળકોમાં આજીવન ન્યુરોલોજીકલ અને વિકાસલક્ષી સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.
બદલાતા આહાર, પર્યાવરણીય દબાણ, વૈશ્વિકરણ અને ખાદ્ય પ્રણાલીઓમાં અસમાનતાઓ એ નક્કી કરવાનું ચાલુ રાખે છે કે કોણ સૌથી વધુ અસુરક્ષિત ખોરાકના સંપર્કમાં છે. મર્યાદિત સંસાધનો ધરાવતા સમુદાયોમાં રહેતા બાળકો અને લોકો સૌથી મોટા સ્વાસ્થ્ય પડકારોનો સામનો કરે છે, ખાસ કરીને ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોમાં.
(3:07 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
