નવી દિલ્‍હી તા.૮: UPI વ્‍યવહારો માટે નવા મર્ચન્‍ટ ડિસ્‍કાઉન્‍ટ રેટ ફ્રેમવર્કના અમલીકરણની તારીખ ૧ જાન્‍યુઆરી, ૨૦૨૭ સુધી લંબાવવામાં આવે તેવી શક્‍યતા છે. તહેવારોની મોસમ દરમિયાન વેપારીઓ અને ડિજિટલ પેમેન્‍ટ ઇકોસિસ્‍ટમને તૈયારી માટે પૂરતો સમય પૂરો પાડવા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે.

નવા નિયમો હેઠળ પણ, નાના વેપારીઓ અને વ્‍યક્‍તિ-થી-વ્‍યક્‍તિ વ્‍યવહારો માટે શૂન્‍ય MDR લાગુ રહેશે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્‍હોત્રાએ એ પણ સ્‍પષ્ટતા કરી હતી કે ખૂબ જ નજીવી ફી ડિજિટલ વ્‍યવહારોના જથ્‍થા પર નોંધપાત્ર અસર કરે તેવી અપેક્ષા નથી.

UPI વ્‍યવહારો પર મર્ચન્‍ટ ડિસ્‍કાઉન્‍ટ રેટ (MDR) હવે ૧૫ ઓક્‍ટોબરને બદલે ૧ જાન્‍યુઆરી, ૨૦૨૭ થી લાગુ થવાની ધારણા છે. રૂા.  ૪૭ લાખ સુધીના વાર્ષિક ટર્નઓવર ધરાવતા વ્‍યવસાયોને MDRમાંથી મુક્‍તિ મળી શકે છે.

યુનિફાઇડ પેમેન્‍ટ્‍સ ઇન્‍ટરફેસ (UPI) વ્‍યવહારો પર મર્ચન્‍ટ ડિસ્‍કાઉન્‍ટ રેટ (MDR) ૧૫ ઓક્‍ટોબરને બદલે ૧ જાન્‍યુઆરી, ૨૦૨૭ થી લાગુ થવાની ધારણા છે. આનાથી ક્રિસમસ સુધીના તહેવારોની મોસમ દરમિયાન UPI ચુકવણીઓ મફત રહેશે તેની ખાતરી થશે.

નેશનલ પેમેન્‍ટ્‍સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્‍ડિયા (NPCI) ની આગેવાની હેઠળની UPI અને સર્વિસિસ સ્‍ટીયરિગ કમિટીના સભ્‍યોએ આજે MDR ના અમલીકરણની તારીખ તેમજ અન્‍ય ઘણા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી.

યુનિફાઇડ પેમેન્‍ટ્‍સ ઇન્‍ટરફેસ (UPI) પર મર્ચન્‍ટ ડિસ્‍કાઉન્‍ટ રેટ (MDR) ના અમલીકરણની તારીખ મુલતવી રાખવામાં આવી શકે છે. ૧૫ ઓક્‍ટોબર, ૨૦૨૬ થી રૂા.૨,૦૦૦ થી વધુના UPI વ્‍યવહારો પર ૦.૪% MDR લાગુ કરવાનું સુનિﾍતિ થયેલ છે. જોકે, આ તારીખ પહેલા, વેપારી સંગઠનો, ફિનટેક કંપનીઓ અને ચુકવણી કંપનીઓએ નેશનલ પેમેન્‍ટ્‍સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્‍ડિયા (NPCI) ને જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૭ સુધી અમલીકરણ મુલતવી રાખવા વિનંતી કરી છે. ઉદ્યોગ કહે છે કે વિવિધ પ્રકારની ચુકવણીઓ માટે વિવિધ MDR અને નિયમો અંગે નોંધપાત્ર મૂંઝવણ છે.

સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, NPCI આગામી એક કે બે દિવસમાં MDR લાગુ કરવાની તારીખ નક્કી કરી શકે છે. નાણા મંત્રાલય સાથે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે. ઉદ્યોગ કહે છે કે વિવિધ વ્‍યવહારો માટે MDR દરો અને શ્રેણીઓ અંગે મૂંઝવણ છે, તેથી બેંકો, ચુકવણી એગ્રીગેટર્સ અને વેપારીઓને તૈયારી કરવા માટે વધુ સમયની જરૂર છે.

ગયા મહિને, UPI સ્‍ટીયરિગ કમિટીએ ૧૫ ઓક્‍ટોબર, ૨૦૨૬ થી લાગુ પડતા રૂા.૨,૦૦૦ થી વધુના વ્‍યવહારો પર ૦.૪% (૪૦ બેસિસ પોઈન્‍ટ) MDR લાદવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ડિજિટલ પેમેન્‍ટ સ્‍વીકારતા વેપારીઓએ ચુકવણી પ્રક્રિયા કરવા માટે આ ફી ચૂકવવી પડશે. રૂા.૨,૦૦૦ ની ચુકવણી માટે તે રૂા.૮ અને રૂા.૧૦,૦૦૦ ની ચુકવણી માટે રૂા.૪૦ હશે.

વેપારી સંગઠનો અને ચુકવણી ઉદ્યોગને ડર છે કે તહેવારોની મોસમ દરમિયાન MDR લાગુ કરવાથી વ્‍યવસાયિક ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે. આ કારણોસર, ઉદ્યોગે NPCI ને વિનંતી કરી છે કે તહેવારોની મોસમ પછી સુધી અમલીકરણ મુલતવી રાખે અને કંપનીઓને જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૭ સુધી તૈયારી માટે સમય આપે.

UPI ની MDR સિસ્‍ટમ કાર્ડ પેમેન્‍ટ કરતા વધુ જાટિલ છે કારણ કે તેમાં યુટિલિટી પેમેન્‍ટ, લોન પેમેન્‍ટ અને કેપિટલ માર્કેટ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન માટે અલગ અલગ નિયમો છે. કાર્ડ્‍સ વેપારી શ્રેણીઓના આધારે પ્રમાણમાં સુસંગત દર ઓફર કરે છે, જ્‍યારે UPI માં અલગ અલગ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન માટે અલગ અલગ ચાર્જ છે.

લોન ચુકવણી અંગેની પરિસ્‍થિતિ પણ બેંકો અને ચુકવણી એગ્રીગેટર્સ વચ્‍ચે અસ્‍પષ્ટ છે. NPCI ના નિર્દેશ અનુસાર, ઓટોપે મેન્‍ડેટ દ્વારા કરવામાં આવતી લોન ચુકવણી માટે ?૫ ની ફલેટ ફી છે. જો કે, જ્‍યારે ગ્રાહક નાની લોન માટે ઓટો-ડેબિટ નિષ્‍ફળ ગયા પછી પોતે ચુકવણી કરે છે, ત્‍યારે તેને નાણાકીય સંસ્‍થાને ચુકવણી ગણી શકાય, જે ૦.૪% MDR નો પ્રશ્ન ઉઠાવે છે.

NPCI એ આવી લોન ચુકવણી માટે રૂા.૫ ની ફલેટ ફી સ્‍પષ્ટ કરી છે, પરંતુ બેંક અથવા ફગ્‍જ્‍ઘ્‍ ને લોન ચુકવણી અને સામાન્‍ય નાણાકીય સેવા વ્‍યવહાર વચ્‍ચેના તફાવત અંગે મૂંઝવણ રહે છે.

માહિતી માંગતી NPCI ને મોકલવામાં આવેલ ઇમેઇલ લખાણ સમયે અનુત્તરિત રહ્યો હતો. રૂાફ. ૪ મિલિયન સુધીના વાર્ષિક ટર્નઓવર ધરાવતા વ્‍યવસાયોને પ્‍ઝય્‍માંથી મુક્‍તિ આપવા અંગે પણ નિર્ણય લેવાની અપેક્ષા છે.