તેહરાન: વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈરાને અમેરિકાના શાંતિ પ્રસ્તાવ પર પોતાનો બહુપૃષ્ઠીય પ્રતિસાદ મોકલી આપ્યો છે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચેના વૈચારિક મતભેદો હજુ પણ ઘણા ઊંડા જણાતા હોય તેમ લાગે છે. ઈરાને અમેરિકા સમક્ષ રજૂ કરેલા પ્રસ્તાવમાં યુદ્ધનો અંત લાવવા અને હોર્મુઝની વ્યૂહાત્મક સામુદ્રધુનીને તબક્કાવાર રીતે ફરીથી ખોલવાની તૈયારી દર્શાવી છે, પરંતુ તેના બદલામાં અમેરિકાએ ઈરાન પર લાદેલી આર્થિક નાકાબંધી અને પ્રતિબંધો સંપૂર્ણપણે દૂર કરવા પડશે તેવી કડક શરત મૂકી છે.
પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે ઈરાને નરમ અને ગરમ વલણનું મિશ્રણ અપનાવ્યું છે. ઈરાને યુરેનિયમ સંવર્ધન સ્થગિત કરવાની તૈયારી બતાવી છે, પરંતુ અમેરિકાએ દરખાસ્ત કરેલા ૨૦ વર્ષના સમયગાળાને સ્વીકારવાને બદલે તેના કરતા ટૂંકા ગાળા માટેની સંમતિ આપી છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, ઈરાને તેના પરમાણુ મથકોને સંપૂર્ણપણે તોડી પાડવાની અમેરિકાની શરતને સ્પષ્ટપણે ફગાવી દીધી છે. વધુમાં, ઈરાને ઉચ્ચ સ્તરે સંવર્ધિત યુરેનિયમને પાતળું કરવા અથવા તેને ત્રીજા દેશમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે, પરંતુ આ માટે એવી ગેરંટી માંગી છે કે જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જશે અથવા અમેરિકા કરારમાંથી બહાર નીકળી જશે, તો તે જથ્થો પરત કરવો પડશે.
ઈરાન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી શરતોમાં થીજવી દેવાયેલા ફંડની પરત મેળવણી અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર પોતાનું નિયંત્રણ જાળવી રાખવાની માંગણી પણ સામેલ છે. લેબનોનમાં યુદ્ધવિરામની સ્થિતિને ઈરાને એક 'રેડ લાઇન' ગણાવી છે, જેનો અર્થ છે કે લેબનોનમાં શાંતિ વગર કોઈ પણ સમજૂતી શક્ય નથી. ઈરાને તેના આ પ્રતિસાદને "વાસ્તવિક અને હકારાત્મક" ગણાવ્યો છે. હાલમાં બંને પક્ષો વચ્ચે પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી દ્વારા લેખિત પત્રોના માધ્યમથી વાટાઘાટોનો દોર આગળ વધારવામાં આવશે.
ઈરાનના આ પ્રતિસાદ પર વોશિંગ્ટન દ્વારા હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી નથી. વિશ્વભરના મુત્સદ્દીઓ અને નિષ્ણાતોની નજર હવે અમેરિકાના વલણ પર છે, કારણ કે આ પ્રસ્તાવ પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ સ્થાપવા માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. જો અમેરિકા આ શરતો પર સંમત થશે તો લાંબા સમયથી ચાલી આવતા સંઘર્ષનો અંત આવી શકે છે, પરંતુ પરમાણુ મથકો તોડી પાડવા જેવી બાબતો પર સર્જાતી મડાગાંઠ હજુ પણ ચિંતાનો વિષય છે.