તા. 29: સ્ટાર કુસ્તીબાજ વિનેશ ફોગાટ માટે રાહતના સમાચાર છે. એશિયન ગેમ્સના પસંદગી ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેવા માટે ચાલી રહેલી કાનૂની લડાઈમાં વિનેશને મોટી સફળતા મળી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી હાઈકોર્ટના તે આદેશ પર સ્ટે મૂકવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે, જેનાથી વિનેશ ફોગાટ હવે ટ્રાયલ્સમાં પોતાની કિસ્મત અજમાવી શકશે. જોકે, આ મંજૂરી સાથે કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કેટલીક ગંભીર ચેતવણીઓ પણ આપી છે, જે રમતગમતના વહીવટ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ છે.
શું હતું આ આખું પ્રકરણ?
વિવાદની શરૂઆત રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (WFI) ની સુધારેલી પસંદગી નીતિથી થઈ હતી. પ્રસૂતિ રજા બાદ પરત ફરી રહેલી વિનેશ ફોગાટને ફેડરેશનના અમુક પાત્રતા માપદંડોને કારણે ટ્રાયલ્સમાં અયોગ્ય જાહેર કરવામાં આવી હતી. વિનેશની કાનૂની ટીમે દલીલ કરી હતી કે ફેડરેશનની આ કઠોર નીતિ એક કુશળ અને અનુભવી રમતવીરને અન્યાય કરી રહી છે. બીજી તરફ, WFI નું કહેવું હતું કે નિયમો તમામ ખેલાડીઓ માટે સમાન છે અને તેમાં કોઈ એક ખેલાડી માટે છૂટછાટ આપવી અન્ય સાથે અન્યાય સમાન છે.
કોર્ટની કડક ટિપ્પણી અને ચિંતાઓ
સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે વિનેશને ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેવાની પરવાનગી આપી હોવા છતાં, હાઈકોર્ટના અમુક અવલોકનો પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. જસ્ટિસ પી.એસ. નરસિંહા અને જસ્ટિસ આલોક આરાધેની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે:
•    "દેશ પ્રથમ": ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા દરેક ખેલાડી માટે પાત્રતા અને પાલન આવશ્યક છે.
•    ડોપિંગના મુદ્દા: કોર્ટે વિનેશના ડોપિંગ ટેસ્ટ ચૂકી જવા અને ઠેકાણા ફાઇલિંગમાં થયેલી ભૂલો અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે કહ્યું કે આવા મુદ્દાઓને રમતગમતમાં હળવાશથી ન લઈ શકાય.
•    ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ: રમતગમતના વહીવટી નિર્ણયોમાં માત્ર લિંગ ભેદભાવ કે માતૃત્વના મુદ્દાઓને આધાર બનાવીને વારંવાર કોર્ટે હસ્તક્ષેપ ન કરવો જોઈએ.
"સામાન્ય રમતવીર નથી"
સુપ્રીમ કોર્ટે વિનેશના ભૂતકાળના પ્રદર્શન અને તેના કદને સ્વીકારતા તેને "સામાન્ય રમતવીર નહીં" ગણાવી છે. વિશ્વ ચેમ્પિયન અને ઓલિમ્પિયન તરીકેની તેની સિદ્ધિઓનું સન્માન કરતા કોર્ટે તેને ટ્રાયલ્સથી વંચિત રાખવું અયોગ્ય ગણાવ્યું. કોર્ટે એમ પણ ઉમેર્યું કે રમતવીર-સંબંધિત આવા વિવાદો કોર્ટરૂમની બહાર ઉકેલવા માટે ફેડરેશન પાસે એક મજબૂત અને સ્પષ્ટ સંસ્થાકીય પદ્ધતિ હોવી જરૂરી છે.
નિષ્કર્ષ:
હાલ પૂરતું તો કાનૂની અવરોધ દૂર થયો છે અને વિનેશ ફોગાટ મેટ પર ઉતરવા માટે તૈયાર છે. પરંતુ આ કેસ ભવિષ્યમાં ખેલાડીઓના અધિકારો, પ્રસૂતિ બાદ રમતગમતમાં પરત ફરતા ખેલાડીઓની નીતિઓ અને ડોપિંગ નિયમોના કડક પાલન અંગે એક મોટી ચર્ચા જગાવી ગયો છે. હવે બધી નજર ટ્રાયલ્સ પર છે, જ્યાં વિનેશ પોતાની સાબિતી આપશે.