નવી દિલ્હી: આજના ડિજિટલ યુગમાં આધાર કાર્ડ એ માત્ર ઓળખનો પુરાવો નથી, પરંતુ તમામ સરકારી અને નાણાકીય સેવાઓનો મુખ્ય આધાર છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જો પરિવારના કોઈ સભ્યનું મૃત્યુ થાય તો તેમના આધાર કાર્ડનું શું કરવું જોઈએ? ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ સત્તામંડળ (UIDAI) એ આ અંગે સ્પષ્ટ અને કડક માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી મૃત વ્યક્તિનો આધાર નંબર નિષ્ક્રિય કરવો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે જેથી તેની ઓળખનો કોઈ ખોટો ઉપયોગ ન કરી શકે.

UIDAI ના જણાવ્યા અનુસાર, મૃત્યુ પછી આધાર કાર્ડનો દુરુપયોગ થવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. અનેક કિસ્સાઓમાં જોવા મળ્યું છે કે મૃત વ્યક્તિના નામે નકલી સબસિડી મેળવવી, પેન્શનના પૈસા હડપ કરવા અથવા બેંક ખાતામાંથી છેતરપિંડીથી વ્યવહારો કરવા જેવી પ્રવૃત્તિઓ થતી હોય છે. આ પ્રકારની છેતરપિંડી અટકાવવા અને સરકારી યોજનાઓના લાભો માત્ર સાચા લાભાર્થીઓ સુધી જ પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમયસર આધાર નિષ્ક્રિય કરવું એ જવાબદાર નાગરિકની ફરજ છે.

કઈ રીતે કરશો આધાર નિષ્ક્રિય?

હવે આધાર કાર્ડને નિષ્ક્રિય કરવાની પ્રક્રિયા એકદમ સરળ અને સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ બનાવી દેવામાં આવી છે. આ માટે કોઈ પણ ઓફિસના ધક્કા ખાવાની કે ભૌતિક દસ્તાવેજો જમા કરાવવાની જરૂર નથી.

• સૌ પ્રથમ, પરિવારના સભ્યએ UIDAI ના સત્તાવાર 'માય આધાર' (MyAadhaar) પોર્ટલ પર લોગ ઇન કરવાનું રહેશે.
• ત્યારબાદ, સેવાઓ વિભાગમાં જઈને "પરિવારના સભ્યના મૃત્યુની જાણ કરો" (Report Death of a Family Member) વિકલ્પ પસંદ કરવાનો રહેશે.
• અહીં મૃતક સભ્યની જરૂરી વિગતો ભરીને રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર આવેલા OTP દ્વારા વેરિફિકેશન પૂર્ણ કરવાનું રહેશે.
• વિનંતી સબમિટ થયાના ટૂંક સમયમાં જ તે આધાર નંબર કાયમ માટે નિષ્ક્રિય કરી દેવામાં આવે છે.

UIDAI એ સોશિયલ મીડિયા પર પણ આ અંગે જાગૃતિ અભિયાન શરૂ કર્યું છે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે ડિજિટલ સુરક્ષા અને સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા જાળવી રાખવા માટે આ એક અનિવાર્ય પગલું છે. જો તમારા પરિવારમાં પણ આવી કોઈ દુખદ ઘટના બની હોય, તો ભવિષ્યની કાનૂની ગૂંચવણો અને છેતરપિંડીથી બચવા માટે આ પ્રક્રિયા વહેલી તકે પૂર્ણ કરી લેવી હિતાવહ છે.