<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 30th September 2026

જ્‍યાં SIR પૂર્ણ થઈ ગયું છે ત્‍યાં Form-6 સાથે વધારાનું ડિક્‍લેરેશન ફોર્મ નહીં આપવું પડે

નવા મતદારો માટે મોટો નિર્ણય

નવી દિલ્‍હી તા.૩૦: સ્‍પેશિયલ ઇન્‍ટેન્‍સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયાને લગતા ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્‍ચે ચૂંટણી પંચે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. પંચે જણાવ્‍યું હતું કે ફોર્મ ૬ સાથે હવે વધારાની ઘોષણા પત્રની જરૂરી રહેશે નહીં. ચૂંટણી પંચે સ્‍પષ્ટતા કરી હતી કે તેણે વૈધાનિક ફોર્મ ૬ ના મૂળ ફોર્મેટમાં કોઈ કાનૂની ફેરફાર કર્યા નથી.

વિવાદ ત્‍યારે શરૂ થયો જ્‍યારે કમિશને સ્‍પેશિયલ ઇન્‍ટેન્‍સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયા દરમિયાન વધારાની ઘોષણા ફરજિયાત બનાવી. આ ઘોષણા જેમાં નવા અરજદારોને અગાઉના ઇન્‍ટેન્‍સિવ રિવિઝન દરમિયાન તૈયાર કરાયેલી મતદાર યાદીઓ સાથે પોતાને અથવા તેમના માતાપિતા અથવા દાદા-દાદીને જોડતી માહિતી પ્રદાન કરવાની જરૂર છે, તે રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ECINET પોર્ટલ પર ઉપલબ્‍ધ છે જ્‍યાં SIR પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.

જે રાજ્‍યોમાં SIR પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, ત્‍યાં ECINET એપ અને પોર્ટલ તેમજ સંબંધિત મુખ્‍ય ચૂંટણી અધિકારીના પોર્ટલ પરથી વધારાની ઘોષણા દૂર કરવામાં આવી છે. હવે નામાંકન મેળવવા માંગતા અરજદારોએ ફક્‍ત ફોર્મ ૬ ભરવાનું રહેશે, જે ચૂંટણી નોંધણી નિયમો, ૧૯૬૦ હેઠળ નિર્ધારિત વૈધાનિક ફોર્મ છે. આ પગલું ૨૬ સપ્‍ટેમ્‍બરના મુખ્‍ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિહ સંધુ અને વિવેક જોશી સહિત સંપૂર્ણ કમિશનની બેઠક બાદ લેવામાં આવ્‍યું છે.

મીટિંગ પછી, ચૂંટણી પંચે જણાવ્‍યું હતું કે ફોર્મ ૬ સાથેની ઘોષણા SIR હેતુઓ માટે હતી અને બિન-SIR સમયગાળા માટે નિયમો (મતદાતાઓની નોંધણી નિયમો, ૧૯૬૦) મુજબ લાગુ ફોર્મનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આ મામલો ત્‍યારે વિવાદાસ્‍પદ બન્‍યો જ્‍યારે સંધુ અને જોશીએ ફોર્મ ૬ માં ફેરફારો સામે વાંધો ઉઠાવ્‍યો હતો. ફોર્મ ૬ એ લાયક નાગરિકો દ્વારા મતદાર યાદીમાં નોંધણી કરાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું વૈધાનિક ફોર્મ છે. જોશીએ ફેરફારો સામે વાંધો ઉઠાવ્‍યો હતો, દલીલ કરી હતી કે મતદાતાઓની નોંધણી નિયમો, ૧૯૬૦ હેઠળ નિર્ધારિત ફોર્મ નિયમોમાં સુધારો કર્યા વિના બદલી શકાતું નથી. સંધુ પણ તેમની સાથે સંમત થયા હતા.

કમિશનની વેબસાઇટ ECINET પર ઓનલાઈન ફોર્મ ૬ પ્રક્રિયામાં લ્‍ત્‍ય્‍ ઘોષણાના સમાવેશ પછી સંધુએ ફરીથી વાંધો ઉઠાવ્‍યો, આ ફેરફારને અનધિકૃત/ગેરકાયદેસર ગણાવ્‍યો અને તેને દૂર કરવાની માંગ કરી. જો કે, જાહેર નિવેદનોમાં ચૂંટણી પંચે જણાવ્‍યું છે કે ફોર્મ ૬ માં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્‍યા નથી અને આ ઘોષણા SIR માટે વધારાની જરૂરિયાત હતી. કમિશને એમ પણ કહ્યું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે બિહાર SIR પરના તેના નિર્ણયમાં આ ઘોષણાને યોગ્‍ય ગણાવ્‍યુ છે.

આ નિર્ણયો ૨૬ સપ્‍ટેમ્‍બરના લેવામાં આવ્‍યા હતા જ્‍યારે એક મીડિયાના ન્‍યૂઝ અહેવાલમાં દાવો કર્યો હતો કે સંધુ અને જોશીએ છેલ્‍લા ૧૦ મહિનામાં ઓછામાં ઓછા ૧૪ વખત SIR સંબંધિત નિર્ણયો અને આદેશો સામે સત્તાવાર રીતે વાંધો ઉઠાવ્‍યો હતો, જે તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમની જાણકારી કે ભલામણ વિના જારી કરવામાં આવ્‍યા હતા. ૨૬ સપ્‍ટેમ્‍બરના નિવેદનમાં કમિશને જણાવ્‍યું હતું કે SIR સંબંધિત આદેશોને ત્રણ ચૂંટણી કમિશનરોની સર્વસંમતિથી મંજૂરી મળી ગઈ છે.

(3:41 PM IST)