નવી દિલ્હી: તા.૧૮: લોકપ્રિય મેસેજિંગ એપ ટેલિગ્રામ (Telegram) ને લઈને ભારતમાં એક બહુ મોટી કાનૂની અને સુરક્ષા સંબંધી લડાઈ શરૂ થઈ ચૂકી છે. કેન્દ્ર સરકારે આજે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં એક અત્યંત ચોંકાવનારો ખુલાસો કરતા જણાવ્યું છે કે ટેલિગ્રામ હવે માત્ર એક સોશિયલ મીડિયા એપ નથી રહી, પરંતુ તે આતંકવાદીઓ, સાયબર ગુનેગારો, ડ્રગ માફિયાઓ અને ડિજિટલ ફ્રોડ કરનારાઓ માટેનું સૌથી મોટું અને મનપસંદ હથિયાર બની ગયું છે. સરકારે આ પ્લેટફોર્મને ગુનાખોરીનું ‘નવું ડાર્ક વેબ’ (New Dark Web) ગણાવીને કોર્ટ સમક્ષ ભારે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

NEET-UG પરીક્ષા પહેલાં એપ બ્લોક કરવાના નિર્ણય પર સુનાવણી

વાસ્તવમાં, આગામી ૨૧ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ યોજાનારી NEET-UG પુનઃપરીક્ષા (Re-exam) ની સુરક્ષા અને પેપર લીક જેવી ઘટનાઓને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકારે ભારતમાં ટેલિગ્રામની કામગીરીને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત (Suspend) કરવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારના આ કડક પગલાને હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો છે, જેની સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકાર તરફથી હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ ઓફ ઇન્ડિયા (SGI) તુષાર મહેતાએ ધારદાર દલીલો રજૂ કરી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, આ મુદ્દો માત્ર કોઈ એક પરીક્ષા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે દેશની આંતરિક અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા (National Security) સાથે સીધો જોડાયેલો છે.

ટેલિગ્રામની ડિઝાઇન અને ‘બોટ્સ’ સૌથી ખતરનાક

કોર્ટ સમક્ષ સરકારી એજન્સીઓના અહેવાલો ટાંકીને એસજીઆઈએ જણાવ્યું કે, ટેલિગ્રામની મૂળભૂત ટેકનોલોજી અને આર્કિટેક્ચર જ એવું છે જે ગુનેગારોને કાયદાના સિકંજામાંથી બચવામાં મદદ કરે છે. આ એપમાં વારંવાર ઓટોમેટેડ બોટ્સ (Bots) નો ઉપયોગ કરીને લીક થયેલી ગોપનીય માહિતી પળવારમાં લાખો લોકો સુધી ફેલાવી દેવાય છે. આ સિવાય ઉગ્રવાદ ફેલાવવા, બેંકિંગ છેતરપિંડી અને સાયબર-તોડફોડ જેવી રાષ્ટ્રવિરોધી પ્રવૃત્તિઓનું નેટવર્ક ચલાવવા માટે આ પ્લેટફોર્મ આસાન રસ્તો પૂરું પાડે છે, જેને ટ્રેક કરવું કાયદા અમલીકરણ અધિકારીઓ માટે લોઢાના ચણા ચાવવા સમાન છે.

ગ્લોબલ લેવલે પણ ચિંતા, હવે હાઈકોર્ટના ચુકાદા પર નજર

સરકારે કોર્ટને એ પણ ધ્યાન દોર્યું કે માત્ર ભારત જ નહીં, પરંતુ દુનિયાના અન્ય દેશોના તપાસ અધિકારીઓ પણ ટેલિગ્રામના મેનેજમેન્ટ સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં અને ડેટા મેળવવામાં આવી જ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. ટેલિગ્રામ પરંપરાગત સર્ચ પદ્ધતિઓથી બચી જતું હોવાથી જાહેર જનતાની સલામતી જોખમમાં મૂકાય છે. હાલમાં દિલ્હી હાઈકોર્ટ આ કેસમાં સરકારના પ્રતિબંધ મૂકવાના નિર્ણયની કાયદેસરતા અને સામાન્ય લોકોની ડિજિટલ એક્સેસ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે તમામ પક્ષોની દલીલો સાંભળી રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે કોર્ટ સરકારના આ આકરા સુરક્ષા પગલાને માન્ય રાખે છે કે પછી ટેલિગ્રામને રાહત આપે છે!