શું આપણા પૂર્વજોના અનુભવો અને જૂના જન્મોની યાદો આપણા ડીએનએમાં સંગ્રહિત હોય છે? જાણો ડીએનએ મેમરી અને પુનર્જન્મનું આધુનિક વિજ્ઞાન
આધુનિક જીવવિજ્ઞાન હવે એ હકીકત સ્વીકારી રહ્યું છે કે માત્ર શારીરિક લક્ષણો જ નહીં, પરંતુ આપણા પૂર્વજોનો ડર, આઘાત અને તેમના ગાઢ અનુભવો પણ પેઢી દર પેઢી જનીનો મારફતે આપણા શરીરમાં ઉતરે છેઃ આ જિનેટિક મેમરીનો સિદ્ધાંત આપણા પુનર્જન્મ અને કર્મના નિયમો સાથે કેવી રીતે જોડાયેલો છે, તે જાણવું અત્યંત રસપ્રદ છે
રહસ્યલોકની આપણી આ અવિરત સફરમાં આજે આપણે માનવ શરીરની અંદર છુપાયેલા એક એવા અદભુત રહસ્યની વાત કરવા જઈ રહ્યા છીએ, જે વિજ્ઞાન અને અધ્યાત્મને એક જ તાંતણે બાંધી દે છે. આપણે બધા જાણીએ છીએ કે બાળકના ચહેરાનો આકાર, આંખોનો રંગ કે ઊંચાઈ તેના માતાપિતા કે પૂર્વજો પરથી આવે છે. આ માહિતી આપણા શરીરના અતિસૂક્ષ્મ કોષોમાં રહેલા જનીનો એટલે કે ડીએનએમાં સંગ્રહિત હોય છે. પરંતુ હવે આધુનિક વિજ્ઞાન એક એવો ચોંકાવનારો દાવો કરી રહ્યું છે જેણે દુનિયાભરના સંશોધકોની ઊંઘ ઉડાડી દીધી છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે આપણા ડીએનએમાં માત્ર શારીરિક દેખાવ જ નહીં, પણ આપણા પૂર્વજોની યાદો, તેમના ડર અને તેમના જીવનના અત્યંત ગાઢ અનુભવો પણ સચવાયેલા હોય છે..
વિજ્ઞાનની આ નવી શાખાને એપિજિનેટિક્સ કહેવામાં આવે છે. આ સિદ્ધાંત મુજબ, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાના જીવનમાં કોઈ ભયંકર આઘાત કે તીવ્ર ડરનો સામનો કરે છે, ત્યારે તે અનુભવ તેના શરીરના જનીનોમાં રાસાયણિક ફેરફાર કરે છે. આ ફેરફાર થયેલા જનીનો જ્યારે આવનારી પેઢીમાં જાય છે, ત્યારે તે આવનારું બાળક જન્મથી જ એ બાબતો પ્રત્યે સંવેદનશીલ અથવા ડરપોક હોય છે, જેનો સામનો તેણે પોતાના જીવનમાં ક્યારેય કર્યો જ નથી !
આપણે ઘણીવાર જોઈએ છીએ કે અમુક લોકોને ઊંચાઈનો, પાણીનો, સાપનો કે અંધારાનો ભયંકર ડર લાગતો હોય છે. મનોવિજ્ઞાનમાં આને અકારણ ડર કહેવાય છે. વ્યક્તિને પોતાને ખબર નથી હોતી કે તેને આ ડર શા માટે લાગે છે, કારણ કે તેના વર્તમાન જીવનમાં એવી કોઈ જ દુર્ઘટના ઘટી હોતી નથી. પરંતુ જનીન વિજ્ઞાન - જીનેટીક સાયન્સ કહે છે કે શક્ય છે કે બે કે ત્રણ પેઢી પહેલાં તેના કોઈ પૂર્વજનું મૃત્યુ પાણીમાં ડૂબી જવાથી કે ઊંચાઈ પરથી પડવાથી થયું હોય, અને તે આઘાતની યાદ ડીએનએ મારફતે આ બાળકમાં ઉતરી આવી હોય. આ વાતને ભારતીય દર્શનશાષાના પુનર્જન્મ અને કર્મના સિદ્ધાંત સાથે જોડીને જુઓ. આપણા શાષોમાં કહેવાયું છે કે જીવાત્મા જ્યારે નવો જન્મ લે છે, ત્યારે તે પોતાના ગયા જન્મના સંસ્કારો અને વાસનાઓ સાથે લઈને આવે છે. જેને ઋષિમુનિઓ સંસ્કાર કહેતા હતા, તેને જ આજનું આધુનિક વિજ્ઞાન ડીએનએ મેમરી અથવા જિનેટિક મેમરી કહી રહ્યું છે ! શરીર નાશ પામે છે, પણ આત્મા અને તે આત્માના સૂક્ષ્મ આવરણમાં સચવાયેલી માહિતી ક્યારેય નાશ પામતી નથી.
જ્યારે કોઈ બાળક નાની ઉંમરે અદભુત કળાઓ બતાવવા લાગે, કોઈ સંગીતનું જ્ઞાન ધરાવતું હોય કે કોઈને અજાણી ભાષા સમજાતી હોય, ત્યારે આપણે તેને ઈશ્વરીય ભેટ માનીએ છીએ. હકીકતમાં આ તેના કોઈ જૂના જન્મની કે તેના પૂર્વજોની પ્રબળ યાદો હોય છે જે તેના જનીનોમાં જાગૃત થઈ ગઈ હોય છે. આપણા વિચારો, આપણો ખોરાક અને આપણું વાતાવરણ આપણા જનીનોને સતત બદલતું રહે છે. એટલે કે આપણે આજે જેવું જીવન જીવીશું, તેની સીધી અસર આવનારી અનેક પેઢીઓના શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પડશે.(૩૮.૩૪)
અકારણ ડર એટલે કે ફોબિયા
જો તમને કોઈ કારણ વગર આગ, ઊંચાઈ કે અમુક ચોક્કસ પ્રાણીઓથી ભયંકર ડર લાગતો હોય, તો શક્ય છે કે તમારા કોઈ પૂર્વજે આ વસ્તુઓથી જીવ ગુમાવ્યો હોય. આ ડર તમારા રક્ષણ માટે પેઢી દર પેઢી જનીનોમાં ઢાલ બનીને ચાલી આવે છે.
આપણા શાષાોમાં
ગર્ભસંસ્કાર
આયુર્વેદમાં ગર્ભસંસ્કારનું ઘણું મહત્વ છે. માતા જેવું વિચારે અને સાંભળે, તેવી જ અસર ગર્ભમાં રહેલા બાળકના મગજ પર પડે છે. આધુનિક વિજ્ઞાન હવે સ્વીકારે છે કે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતાનો તણાવ કે આનંદ બાળકના ડીએનએનું ભવિષ્ય કાયમ માટે બદલી શકે છે.
ડીએનએ મેમરીનું રહસ્ય
માનવ શરીરના એક નાના કોષમાં રહેલા ડીએનએમાં એટલી બધી માહિતી સંગ્રહિત કરી શકાય છે કે જો તેને પુસ્તકોમાં લખવામાં આવે તો લાખો પાનાઓ ભરાઈ જાય. આ ડેટા બેંકમાં આપણા પૂર્વજોની બીમારીઓથી લઈને તેમના માનસિક આઘાતો સુધીની તમામ વિગતો એક ચિપની જેમ સેવ થયેલી હોય છે.
ઉંદરો પર થયેલો ચોંકાવનારો પ્રયોગ
અમેરિકાની એક યુનિવર્સિટીમાં વૈજ્ઞાનિકોએ ઉંદરોને ચેરીના ફૂલોની સુગંધ આપીને ઇલેક્ટ્રિક શોક આપ્યો. થોડા સમય પછી તે ઉંદરો ચેરીની સુગંધથી જ ડરવા લાગ્યા. આﾍર્યની વાત એ હતી કે તે ઉંદરોના બચ્ચા, અને તેમના પણ બચ્ચાઓ, જેમને ક્યારેય શોક આપવામાં નહોતો આવ્યો, તેઓ પણ જન્મતાની સાથે જ ચેરીની સુગંધથી ધ્રુજવા લાગતા હતા !
રહસ્યલોક
ધન્વી - માહી
(3:39 PM IST)
