ગુજરાતમાં માંજલપુર ધારાસભા બેઠક જીતીને ભાજપ હાશકારો અનુભવે છે, પણ આ જીત શાસકોને સાવધાન કરનારી છે. રાજ્‍યની સર્વોચ્‍ચ નેતાગીરીના સતત પ્રચાર છતાં ભાજપના ગઢમાં ૫૦૦૦ મતોની લીડ ઘટી છે, કોંગ્રેસના મતો વધ્‍યા છે. શાસકો ગંભીર નહિ બને તો પ્રવાહ પલટાઈ શકે છે.

 બિહારના રાજકારણમાં હાલમાં મોટો ભૂકંપ આવ્‍યો છે. ભાજપના રાષ્‍ટ્રીય અધ્‍યક્ષે ખાલી કરેલી ધારાસભાની બેઠક પર પેટાચૂંટણી યોજાઈ હતી. આ બેઠક વિતેલા ૩૦ વર્ષથી ભાજપનો અજેય ગઢ ગણાતી હતી. પરંતુ આ પેટાચૂંટણીમાં પ્રશાંત કિશોરની જનસુરાજ પાર્ટીએ ભાજપને ધૂળ ચાટતી કરી દીધી છે. પ્રશાંત કિશોરે આ બેઠક પર ભાજપને પરાજિત કરીને મોટો ઉલટફેર સર્જ્‍યો છે. આ જીતની ચર્ચા હવે સમગ્ર દેશભરમાં જોરશોરથી જામી છે.

આ પરાજય ભાજપ માટે એક કસકસતા તમાચા સમાન ગણાય છે. પોતાના જ ગઢમાં થયેલી આ હારથી ભાજપના નેતાઓ અને કાર્યકરો સંપૂર્ણપણે સ્‍તબ્‍ધ થઈ ગયા છે. જોકે, આ ચૂંટણી પરિણામથી માત્ર ભાજપ જ નહીં, પરંતુ વિપક્ષ પણ ભારે હેરાન-પરેશાન થઈ ગયો છે. બિહારમાં મુખ્‍ય વિરોધ પક્ષ તરીકે રાષ્‍ટ્રીય જનતા દળ અને કોંગ્રેસ સ્‍થપાયેલા છે. સામાન્‍ય રીતે જો ભાજપ પરાજિત થાય, તો ત્‍યાં ઇન્‍ડિયા મોરચાની જીત થવી જોઈતી હતી. પરંતુ વચ્‍ચે જનસુરાજ પાર્ટી અને પ્રશાંત કિશોરની ઘુસણખોરી થઈ ગઈ છે.

આ ઘુસણખોરીના કારણે વિપક્ષનો આખો ગરાસ લૂંટાઈ ગયો છે. વિપક્ષી ગઠબંધનની હાથમાં આવેલી જીત છીનવાઈ ગઈ છે. આવી અત્‍યંત મહત્‍વની અને પ્રતિષ્ઠાભરી બેઠક પરથી ભાજપને હરાવીને પ્રશાંત કિશોર એક રાજકીય હીરો તરીકે ઉભરી આવ્‍યા છે. તેમના આ વિજયે બિહારના પરંપરાગત રાજકીય સમીકરણો બદલી નાખ્‍યા છે.

હવે લાલુ પ્રસાદ યાદવનો પરિવાર અને કોંગ્રેસી નેતાઓ પણ પ્રશાંત કિશોરનો ખુલ્લેઆમ વિરોધ કરવા લાગ્‍યા છે. તેમને પ્રશાંત કિશોરનો ઉદય પોતાના રાજકીય ભવિષ્‍ય માટે મોટો ખતરો જણાઈ રહ્યો છે. પરિણામે, વિપક્ષી ખેમામાં અંદરોઅંદર ભારે બઘડાટી બોલી ગઈ છે. વિપક્ષમાં સર્જાયેલી આ અશાંતિ અને કલહ ભાજપ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે તેમ છે.

બિહારના રાજકારણમાં ઉદભવેલુ આ નવું અને સક્ષમ ત્રીજું પરિબળ હાલ સમગ્ર દેશમાં ભારે ચર્ચાસ્‍પદ બન્‍યું છે. પ્રશાંત કિશોરે સાબિત કરી દીધું છે કે જનતા હવે પરંપરાગત પક્ષોથી કંટાળી છે. તેઓ વિકલ્‍પ શોધી રહ્યા છે. આ પરિણામો આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ માટે ખૂબ મોટા રાજકીય સંકેતો આપી રહ્યા છે.